Rząd mówi wprost: przygotuj zapas leków na minimum trzy dni. Tego nie powinno zabraknąć w domu

Nie tylko woda, gotówka i konserwy. Rządowy „Poradnik bezpieczeństwa” zaleca przygotowanie domowej apteczki oraz zapasu leków potrzebnych całej rodzinie przez minimum trzy dni. Na oficjalnej liście znajdują się preparaty przyjmowane stale, leki przeciwbólowe, przeciwzapalne, przeciwwymiotne i przeciwbiegunkowe, a także opatrunki, środki odkażające, maseczki FFP3 oraz folia termiczna. Osoby używające insuliny lub innych leków wymagających chłodzenia powinny dodatkowo przygotować plan na wypadek długiej awarii prądu.

Ważne informacje ze świata. Grafika poglądowa. Fot. Warszawa w Pigułce.

Długotrwały brak energii może oznaczać nie tylko ciemność w mieszkaniu. Przestać mogą działać terminale, Internet, sieć telefoniczna, transport, a lokalne apteki mogą mieć problemy z obsługą klientów lub dostawami.

Największe ryzyko dotyczy osób, które nie mogą przerwać leczenia choćby na jeden dzień. Dlatego zapasu nie powinno się kompletować dopiero po otrzymaniu alertu albo informacji o nadchodzącym zagrożeniu.

Te leki rząd umieścił na oficjalnej liście

„Poradnik bezpieczeństwa” zaleca przygotowanie domowych zapasów na minimum trzy dni. W części dotyczącej apteczki wymieniono:

• leki przyjmowane stale,
• leki przeciwbólowe,
• leki przeciwzapalne,
• leki przeciwwymiotne,
• leki przeciwbiegunkowe.

Nie oznacza to, iż każdy domownik powinien przyjmować wszystkie wymienione preparaty ani iż można stosować je bez sprawdzenia przeciwwskazań.

Zawartość apteczki należy dostosować do wieku, chorób, alergii i zaleceń lekarza. Szczególnej ostrożności wymagają dzieci, kobiety w ciąży, seniorzy oraz osoby przyjmujące kilka leków jednocześnie.

Rządowe zalecenie dotyczące przygotowania apteczki i trzydniowych zapasów znajduje się w oficjalnym „Poradniku bezpieczeństwa”.

Leki przyjmowane codziennie są najważniejsze

W pierwszej kolejności trzeba sprawdzić preparaty stosowane stale. Mogą to być między innymi leki związane z:

• cukrzycą,
• nadciśnieniem i chorobami serca,
• padaczką,
• astmą,
• chorobami tarczycy,
• zaburzeniami psychicznymi,
• leczeniem przeciwkrzepliwym,
• ciężkimi alergiami,
• innymi chorobami przewlekłymi.

Nie należy samodzielnie zmieniać dawek ani gromadzić nadmiernej ilości leków wydawanych na receptę. Warto natomiast kontrolować, czy bieżący zapas wystarczy na co najmniej kilka dni oraz odpowiednio wcześniej realizować recepty, aby nie zostać z ostatnią tabletką w chwili awarii.

Jeżeli uzyskanie dodatkowego opakowania wymaga nowej recepty, należy omówić to z lekarzem prowadzącym. Farmaceuta może natomiast pomóc sprawdzić warunki przechowywania oraz możliwe interakcje pomiędzy preparatami.

Sama paczka tabletek nie wystarczy

Oficjalna lista wyposażenia apteczki obejmuje również:

• gazę,
• bandaże,
• opatrunki na oparzenia,
• rękawiczki jednorazowe,
• środki antyseptyczne,
• opaskę do tamowania krwotoków,
• termometr,
• nożyczki,
• maseczki FFP3,
• folię termiczną.

Apteczka powinna umożliwić udzielenie podstawowej pomocy przy skaleczeniu, oparzeniu, krwawieniu lub nagłym pogorszeniu stanu zdrowia do czasu dotarcia ratowników.

Samo kupienie wyposażenia nie wystarczy. Domownicy powinni wiedzieć, gdzie apteczka się znajduje i jak bezpiecznie korzystać z jej zawartości. W przypadku opaski do tamowania masywnych krwotoków szczególnie przydatne jest wcześniejsze szkolenie z pierwszej pomocy.

Dokumentację medyczną trzymaj w jednym miejscu

Rząd zaleca, aby najbliżsi wiedzieli o chorobach i alergiach domowników, a dokumentacja medyczna była przechowywana w jednym, znanym miejscu.

W rodzinnym planie kryzysowym warto zapisać dla każdej osoby:

• imię i nazwisko,
• choroby przewlekłe,
• silne alergie,
• nazwy leków przyjmowanych stale,
• dawki i godziny przyjmowania,
• kontakt do lekarza lub przychodni,
• numer telefonu do najbliższej osoby.

Papierowa lista może okazać się potrzebna, jeżeli telefon zostanie rozładowany, uszkodzony lub zgubiony. Kopię można umieścić w plecaku ewakuacyjnym, ale należy zabezpieczyć ją przed wilgocią i dostępem przypadkowych osób.

Informacje trzeba regularnie aktualizować po każdej zmianie leczenia.

Insulina i inne leki mogą wymagać chłodzenia

Niektóre preparaty są wrażliwe na temperaturę i wymagają przechowywania zgodnie z instrukcją producenta.

Do leków termolabilnych mogą należeć między innymi:

• insuliny,
• szczepionki,
• niektóre krople do oczu,
• niektóre probiotyki,
• globulki i czopki,
• część antybiotyków przygotowanych w postaci zawiesiny.

Nie wolno jednak automatycznie wkładać wszystkich leków do lodówki. Zbyt niska temperatura również może je uszkodzić. Każdy preparat należy przechowywać zgodnie z informacją na opakowaniu i w ulotce.

Portal pacjent.gov.pl zaleca, aby leki wymagające chłodzenia przechowywać na środkowej półce lodówki, z dala od jej ścian i drzwi. Kontakt ze ścianką może doprowadzić do przemarznięcia, natomiast na drzwiach występują duże wahania temperatury. Szczegółowe zasady przedstawia oficjalny poradnik „Jak przechowywać leki”.

Awaria prądu może zagrozić przechowywanym lekom

Osoby korzystające z preparatów wymagających stałej, obniżonej temperatury powinny wcześniej zapytać lekarza lub farmaceutę:

• jak długo konkretny lek może pozostawać poza lodówką,
• w jakim zakresie temperatur zachowuje trwałość,
• czy można przewozić go w torbie termicznej,
• jak zabezpieczyć go podczas przerwy w dostawie prądu,
• kiedy lek trzeba uznać za niezdatny do użycia.

Nie ma jednej zasady odpowiedniej dla wszystkich insulin, kropli czy zastrzyków. Niektóre preparaty po rozpoczęciu stosowania można przechowywać przez określony czas w temperaturze pokojowej, inne wymagają nieprzerwanego chłodzenia.

Nie należy umieszczać leku bezpośrednio na wkładzie zamrażającym, o ile producent tego nie dopuszcza. Zamrożenie może zniszczyć preparat równie skutecznie jak przegrzanie.

Apteczki nie trzymaj w łazience ani przy kuchence

Wilgoć, wysoka temperatura i światło mogą zmieniać adekwatności leków.

Narodowy Fundusz Zdrowia zaleca:

• trzymać leki w oryginalnych opakowaniach razem z ulotkami,
• nie usuwać części opakowania z datą ważności,
• przechowywać preparaty z dala od słońca,
• zabezpieczyć je przed dziećmi i zwierzętami,
• nie przechowywać standardowej apteczki w wilgotnej łazience,
• nie trzymać jej w pobliżu kuchenki i źródeł ciepła.

Jeżeli na opakowaniu nie wskazano szczególnych warunków, lek zwykle przechowuje się w temperaturze pokojowej od 15 do 25 stopni Celsjusza.

Przegląd trzeba robić regularnie

Rząd zaleca nie tylko przygotowanie zapasów, ale również ich regularne kontrolowanie.

Co kilka miesięcy warto sprawdzić:

• terminy ważności,
• daty otwarcia syropów, kropli i maści,
• stan opakowań,
• kompletność apteczki,
• działanie termometru,
• liczbę leków przyjmowanych stale,
• aktualność listy dawkowania.

Leków przeterminowanych lub niepotrzebnych nie należy wyrzucać do toalety ani zwykłego kosza. Powinny trafić do przeznaczonego do tego pojemnika, dostępnego między innymi w wybranych aptekach.

Nie trzeba wykupywać zapasów na wiele miesięcy

Rządowy poradnik nie zachęca do masowego kupowania leków ani opróżniania aptek. Chodzi o rozsądne przygotowanie na pierwsze dni utrudnień i dopasowanie zapasu do faktycznych potrzeb domowników.

Najważniejsze są preparaty, bez których chory nie może bezpiecznie przerwać leczenia, podstawowe wyposażenie opatrunkowe oraz aktualna lista chorób, alergii i dawkowania.

Skompletowanie apteczki i sprawdzenie domowych leków można wykonać jeszcze przed wystąpieniem jakiegokolwiek zagrożenia. Gdy zabraknie prądu, Internetu lub możliwości dotarcia do apteki, na uzupełnianie braków może być już za późno.