6 godzin temu
Prezydent USA Donald Trump wygłosił orędzie o stanie państwa – pierwsze w swojej drugiej kadencji. W przemówieniu mówił m.in. o migracji, inflacji, cenach leków, przestępczości oraz Iranie. Poniżej przedstawiamy najważniejsze tezy w formule FAKT / MIT.
1) Migracja do USA
MIT: „W ciągu ostatnich dziewięciu miesięcy do USA nie wpuszczono ani jednego nielegalnego imigranta.”
FAKT: Nielegalne przekroczenia granicy spadły dramatycznie, ale nigdy nie wyniosły „zero”. Dane pokazują bardzo niski poziom prób przekroczeń w 2025 r. i utrzymanie trendu spadkowego w 2026 r.
2) Inflacja i koszty życia
PÓŁFAKT: „Moja administracja sprowadziła inflację bazową do najniższego poziomu od ponad pięciu lat.”
FAKT: Inflacja spadła z ok. 3% do 2,4%.
MIT: Spadek inflacji oznacza automatycznie spadek cen. Ceny wielu produktów i usług przez cały czas rosną (m.in. energia i część żywności), a na koszty wpływają też cła i czynniki rynkowe.
3) „18 bilionów dolarów inwestycji”
MIT: „W 12 miesięcy zabezpieczyłem zobowiązania inwestycyjne na ponad 18 bilionów dolarów.”
FAKT: Nie wiadomo, skąd pochodzi liczba 18 bilionów. Według danych publikowanych przez Biały Dom mowa o 9,6 biliona, przy czym część wyliczeń dotyczy deklaracji współpracy gospodarczej, a nie twardych inwestycji.
4) Ceny leków
PÓŁFAKT: „Sprowadziłem ceny leków z najwyższych na świecie do najniższych.”
FAKT: USA faktycznie należą do państw o bardzo wysokich cenach leków w porównaniu do innych państw rozwiniętych. Obniżki dotyczyły głównie wybranych leków i kanałów (np. ceny gotówkowe dla części pacjentów). Nie ma dowodów na powszechne, systemowe „zejście do najniższych cen” w całym rynku.
5) „Płacić ludziom zamiast ubezpieczycielom”
MIT / BRAK DOWODÓW: „Zatrzymamy wszystkie płatności dla wielkich firm ubezpieczeniowych i damy pieniądze bezpośrednio ludziom.”
FAKT: Zapowiedź ma mało szczegółów: brak jasnych informacji, ile pieniędzy i w jakim mechanizmie miałoby trafić do obywateli oraz jak wyglądałaby dystrybucja środków.
6) Imigranci a przestępczość – „najgorsi z najgorszych”
MIT: „To mordercy i bossowie narkotykowi – oni blokują deportacje.”
FAKT: Dane ICE wskazują, iż większość osób w ośrodkach detencyjnych nie ma wyroków karnych. Część ma postawione zarzuty, ale duża grupa jest klasyfikowana jako naruszenia imigracyjne bez skazań.
7) „Oszustwa wyborcze są powszechne”
MIT: „Oszustwa w wyborach są masowe.”
FAKT: Audyty w kilku stanach wykazały nieliczne przypadki głosowania przez osoby nieuprawnione na tle milionów wyborców. Dane nie potwierdzają tezy o „powszechnym” zjawisku.
8) Przestępczość w Waszyngton D.C.
PÓŁFAKT: „Przestępczość jest najniższa w historii, a morderstwa w styczniu spadły niemal o 100%.”
FAKT: Statystyki pokazują wyraźny spadek przemocy i zabójstw.
MIT: Brak podstaw, by mówić o „najniższym poziomie w historii” – prezydent nie podał definicji ani danych potwierdzających rekord w ujęciu historycznym.
9) Iran i program nuklearny
MIT: „Zniszczyliśmy program nuklearny Iranu.”
FAKT: Naloty USA poważnie uszkodziły najważniejsze obiekty, ale według inspektorów i analiz część materiału oraz infrastruktury pozostała, a Iran podejmuje działania odbudowujące.
10) „Zakończyłem osiem wojen”
MIT: „W pierwszych miesiącach zakończyłem osiem wojen.”
FAKT: W kilku regionach USA wspierały procesy rozejmowe, ale w wielu miejscach konflikt trwa dalej, a część państw nie potwierdza decydującej roli Trumpa.
11) Rekrutacja do armii
PÓŁFAKT: „Każdy rodzaj sił zbrojnych bije rekordy rekrutacji.”
FAKT: Nabór wzrósł po okresie spadków.
MIT: Nie ma dowodów, iż to „rekordy historyczne”. Wzrost wiąże się m.in. z programami przygotowawczymi dla kandydatów.
Wnioski
Orędzie miało charakter polityczny i kampanijny, a część danych została przedstawiona w sposób maksymalnie korzystny dla administracji. W kilku obszarach – jak spadek migracji – widać realne zmiany, ale wiele głośnych tez wymaga korekty, doprecyzowania lub wprost nie znajduje potwierdzenia.
Na podstawie ABC News
