1 godzina temu
Wrześniowy sezon infekcyjny przyniósł gigantyczne kolejki w aptekach w całej Polsce. Choć rządowy program bezpłatnych medykamentów dla osób powyżej 65. roku życia obejmuje blisko 4 tysiące preparatów, tysiące seniorów przeżywa szok przy kasie. Mimo obietnicy lekarza, iż terapia będzie całkowicie darmowa, farmaceuta żąda stuprocentowej odpłatności. Wynika to z dwóch kluczowych pułapek systemowych, które blokują automatyczne przyznawanie zniżek.
Fot. PixabayWskazania refundacyjne i awaria bazy PESEL. Dlaczego darmowy lek staje się płatny
Pierwszą i najczęstszą przyczyną braku zniżki jest rozbieżność między obecnością leku na rządowej liście a tzw. wskazaniem refundacyjnym. Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 146 z późn. zm.), preparat z wykazu Ministerstwa Zdrowia jest bezpłatny wyłącznie wtedy, gdy pacjent choruje na jednostkę chorobową ściśle określoną w decyzji refundacyjnej. jeżeli na przykład nowoczesny lek przeciwzakrzepowy (np. Apixabanum czy Rivaroxabanum) przysługuje bezpłatnie w migotaniu przedsionków, a senior otrzyma go na inne schorzenie naczyniowe, medyk ma prawny obowiązek zaznaczyć odpłatność 100 proc.
Drugą pułapką są błędy techniczne powstałe po zmianie przepisów cyfryzacyjnych. Od lutego 2025 roku lekarze nie muszą już manualnie wpisywać na e-recepcie kodu „S” – systemy informatyczne automatycznie weryfikują wiek pacjenta po numerze PESEL. W przypadku błędu w numerze identyfikacyjnym lub awarii połączenia przychodni z bazami NFZ, e-recepta nie rozpoznaje wieku seniora i nalicza pełną opłatę jak dla młodszego pacjenta.
Prywatne gabinety i wykaz na wrzesień 2026 roku. Kto wystawi bezpłatną receptę?
Uprawnienia do wystawiania bezpłatnych recept dla seniorów (65+) oraz dzieci i młodzieży (do 18. roku życia) zostały mocno rozszerzone. Receptę na darmowe preparaty może wystawić lekarz POZ, lekarz specjalista w poradni NFZ, lekarz-emeryt (dla siebie i najbliższej rodziny), a także medyk podczas wizyty w 100 proc. prywatnej. Ważne jest jedynie to, by pacjent był objęty ubezpieczeniem zdrowotnym w Polsce, a lek znajdował się w oficjalnym wykazie i został przepisany zgodnie ze wskazaniami medycznymi.
Na aktualnej na wrzesień 2026 roku liście Ministerstwa Zdrowia znajduje się szeroki wachlarz leków, m.in. obniżające ciśnienie (Ramiprilum, Amlodipinum), statyny (Atorvastatinum), insuliny i nowoczesne flozyny (Empagliflozinum), leki na przerost prostaty (Finasteridum) oraz preparaty wziewne na astmę i POChP (Salmeterolum). Aby z nich skorzystać za 0 zł, kluczowa jest jednak poprawność wystawionego dokumentu.
Jak krok po kroku uniknąć opłat za leki dla seniora w aptece
Zobacz zestaw kluczowych zasad, które pozwolą zabezpieczyć się przed pomyłką na e-recepcie i uniknąć wysokich rachunków:
- Zadaj lekarzowi jedno najważniejsze pytanie podczas wizyty – zapytaj wprost: „Czy te leki są przepisywane we wskazaniach refundacyjnych i czy w systemie wyświetlą się jako darmowe dla seniora?”
- Sprawdź szczegóły e-recepty w aplikacji mObywatel lub na IKP – upewnij się, iż w polu „odpłatność” przy adekwatnym leku widnieje kwota 0 zł lub oznaczenie o braku opłaty.
- Weryfikuj poprawność wpisanego numeru PESEL w przychodni – upewnij się, iż dane w systemie teleinformatycznym placówki są bezbłędne i poprawnie połączone z NFZ.
- Pamiętaj o darmowej recepcie również podczas prywatnych wizyt lekarskich – specjalista w gabinecie komercyjnym ma pełne prawo przepisania leków za 0 zł.
- Poproś farmaceutę o sprawdzenie wskazań przed sfinalizowaniem transakcji – jeżeli na recepcie naliczono 100 proc., wyjaśnij sytuację w aptece zanim dokonasz zapłaty.
Źródło: gazetaprawna
