1 godzina temu
Mimo iż Stadion Dziesięciolecia stracił swoją funkcję sportową, to stał się jednym z największych "przedsiębiorstw" w ówczesnej Polsce. Jak podkreślił dr Michał Przeperski, handel na "Jarmarku Europa" w latach 90. zaczął się z konieczności i potrzeby.
- Gdyby Polska Rzeczypospolita Ludowa, czyli komunistyczna Polska, była państwem zarządzanym sprawnie (...) i gdyby rynek - którego formalnie nie było w PRL-u, ale tak naprawdę oczywiście był - był pełen, gdyby nie był pusty, gdyby nie trzeba było radzić sobie jakimiś chałupniczymi sposobami, pomagać przemytem, to ten handel nie były potrzebny - stwierdził.
Warszawa "Bangkokiem Europy"
Na stadionie zarejestrowanych było oficjalnie 5 tys. firm, co oznacza, iż stale przebywało tam kilkanaście tysięcy ludzi. Handel i inne interesy prowadzono przez całą dobę nie tylko na stadionie, ale też na jego błoniach. To spowodowało, iż w latach 90. Warszawę nazywano “Bangkokiem Europy”.
Źródło: Ejdzej/Wikimedia Commons
- Co znaczy "Bangkok Europy"? Właśnie to mrowie, tę aktywność i to wszechobecne poczucie, iż handel jest wszędzie. Warszawa roku 90. i potem jeszcze kilku kolejnych lat, zwłaszcza centrum Warszawy, jest naprawdę wielkim, wielkim targowiskiem - podkreślił.
"Skuteczność policji była ograniczona"
Słaba kontrola ze strony państwa sprzyjała obecności zorganizowanych grup przestępczych np. gruzińskich, rosyjskich czy wietnamskich. Na stadionie dochodziło do przemocy, bójek i kradzieży. - Policja oczywiście była regularnie na “Jarmarku Europa”, ale jej skuteczność była ograniczona - mówił dr Przeperski.
Fot. Wikimedia Commons/Piotr VaGla Waglowski
Mimo przestępczości, bazar na stadionie był niezwykle potrzebny mieszkańcom Warszawy. Handlarze oferowali bardzo tanie rzeczy np. detergenty, kapcie, koce. - Dla wielu osób to były rzeczy, które (...) w sklepie przemysłowym po prostu byłyby zbyt drogie - podkreślił gość audycji.
Stadion ustępował jedynie Orlenowi
Policjanci z Centralnego Biura Śledczego w 2001 roku szacowali wartość nielegalnych transakcji na stadionie na ponad 12 miliardów złotych. Legalny obrót wynosił około 5 miliardów złotych. Z łącznym obrotem rzędu 17 miliardów złotych stadion ustępował w Polsce jedynie Orlenowi (przychód ok. 25 mld zł), wyprzedzając m.in. Telekomunikację Polską (ok. 15 mld zł). Stadion był pod względem obrotów drugą firmą w Polsce
Pierwsze pomysły na wydzierżawienie stadionu pod cele handlowe pojawiły się w 1988 roku. Nazwa "Jarmark Europa" ugruntowała się w połowie lat 90. i towarzyszyła mu oficjalnie do około 2008 roku, kiedy to rozpoczęto porządkowanie terenu i usunięto handlarzy pod budowę Stadionu Narodowego.
Fot. Przemysław Jahr/Wikimedia Commons
