ZUS może zmniejszyć albo zatrzymać przelew. Od września liczą się te dwie kwoty

Pracujący wcześniejsi emeryci i renciści muszą ponownie sprawdzić swoje zarobki. Od 1 września 2026 roku obowiązują nowe limity dorabiania: 6463,20 zł oraz 12 003,10 zł brutto miesięcznie. Przekroczenie pierwszego progu może zmniejszyć świadczenie, a drugiego – doprowadzić do całkowitego wstrzymania wypłaty. Ograniczenia nie dotyczą jednak wszystkich seniorów.

Fot. Warszawa w Pigułce

Dodatkowa praca może poważnie wpłynąć na wysokość przelewu z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Wszystko zależy od wieku świadczeniobiorcy, rodzaju pobieranego świadczenia oraz wysokości miesięcznego przychodu.

Nowe wartości zostały zapisane w komunikacie prezesa ZUS z 18 sierpnia 2026 roku. Obowiązują od 1 września do 30 listopada 2026 roku. Później zostaną ponownie przeliczone na podstawie kolejnych danych o wynagrodzeniach.

Pierwszy próg: 6463,20 zł brutto

Niższy limit odpowiada 70 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia ogłoszonego za drugi kwartał 2026 roku.

Od września wynosi on dokładnie:

6463,20 zł brutto miesięcznie

Jeśli dodatkowy przychód nie przekracza tej kwoty, ZUS wypłaca objętą limitami emeryturę lub rentę w pełnej wysokości.

Po przekroczeniu 6463,20 zł świadczenie może zostać zmniejszone. Nie oznacza to jednak, iż ZUS automatycznie zabierze cały przelew. Zakład oblicza różnicę między osiągniętym przychodem a niższym limitem.

Przykład: osoba pobierająca wcześniejszą emeryturę zarobiła w danym miesiącu 6663,20 zł brutto. Przekroczyła próg o 200 zł, dlatego jej świadczenie może zostać pomniejszone o tę kwotę.

Drugi próg: 12 003,10 zł brutto

Znacznie poważniejsze konsekwencje grożą po przekroczeniu górnej granicy, odpowiadającej 130 proc. przeciętnego wynagrodzenia.

Od 1 września 2026 roku jest to:

12 003,10 zł brutto miesięcznie

Jeżeli przychód przekroczy tę kwotę, ZUS może zawiesić wypłatę wcześniejszej emerytury lub renty za dany miesiąc. Senior przez cały czas ma ustalone prawo do świadczenia, ale przelew nie zostanie wypłacony.

ZUS nie może zmniejszać świadczenia bez ograniczeń

W przedziale pomiędzy obydwoma progami ZUS odejmuje od świadczenia kwotę przekroczenia niższego limitu. Istnieją jednak maksymalne kwoty zmniejszenia.

Od 1 marca 2026 roku wynoszą one:

• 989,41 zł – dla wcześniejszej emerytury oraz renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy,
• 742,10 zł – dla renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy,
• 841,05 zł – dla renty rodzinnej pobieranej przez jedną osobę.

Jeżeli różnica wynikająca z przekroczenia limitu byłaby wyższa, ZUS zastosuje adekwatną maksymalną kwotę zmniejszenia.

Przykładowo wcześniejszy emeryt zarabiający 7500 zł brutto przekracza niższy próg o 1036,80 zł. Jego emerytura nie zostanie jednak pomniejszona o całą tę różnicę, ale najwyżej o 989,41 zł.

Większość emerytów może dorabiać bez limitu

Ograniczenia nie obejmują każdej osoby pobierającej świadczenie z ZUS. Emeryci, którzy osiągnęli powszechny wiek emerytalny, mogą co do zasady pracować bez limitu przychodów.

Powszechny wiek emerytalny wynosi:

• 60 lat dla kobiet,
• 65 lat dla mężczyzn.

Taka osoba może zarabiać więcej niż 12 003,10 zł brutto i nie straci z tego powodu zwykłej emerytury.

Istnieje jednak wyjątek dotyczący emerytur podwyższonych do wysokości świadczenia minimalnego. jeżeli przychód przekroczy kwotę dopłaty do minimum, ZUS może wypłacić emeryturę bez tego podwyższenia.

Kogo dotyczą limity?

Na nowe kwoty powinni zwrócić uwagę przede wszystkim:

• osoby pobierające wcześniejszą emeryturę, które nie osiągnęły jeszcze powszechnego wieku emerytalnego,
• osoby otrzymujące rentę z tytułu niezdolności do pracy,
• osoby pobierające rentę rodzinną,
• osoby otrzymujące rentę socjalną,
• osoby korzystające z emerytury pomostowej,
• osoby pobierające nauczycielskie świadczenie kompensacyjne.

W przypadku emerytur pomostowych oraz świadczeń kompensacyjnych mogą obowiązywać również szczególne reguły związane z rodzajem wykonywanej pracy.

Nie tylko etat wlicza się do limitu

ZUS uwzględnia przede wszystkim przychód z działalności podlegającej obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym. Może to być między innymi:

• wynagrodzenie z umowy o pracę,
• przychód z umowy zlecenia,
• przychód z działalności gospodarczej,
• wynagrodzenie członka rady nadzorczej,
• przychód z pracy wykonywanej za granicą,
• zasiłek chorobowy, macierzyński lub opiekuńczy,
• wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy.

W przypadku działalności gospodarczej ZUS bierze pod uwagę podstawę wymiaru składek, a nie zwykły obrót firmy. Szczegółowe zasady zależą więc od źródła osiąganego przychodu.

Pracę i przewidywane zarobki trzeba zgłosić

Osoba objęta limitami powinna poinformować ZUS o podjęciu działalności zarobkowej oraz przewidywanej wysokości przychodu. Można wykorzystać formularz EROP.

Do końca lutego każdego roku należy również przedstawić dokument potwierdzający przychody osiągnięte w poprzednim roku. Na tej podstawie ZUS dokonuje rocznego rozliczenia i sprawdza, czy świadczenie było wypłacane prawidłowo.

Zignorowanie tego obowiązku może być kosztowne. jeżeli świadczeniobiorca nie poinformował ZUS o zarobkach, Zakład może zażądać zwrotu nienależnie pobranych pieniędzy choćby za trzy lata. Po prawidłowym zgłoszeniu przychodu ewentualne żądanie zwrotu jest ograniczone do ostatniego roku.

Te kwoty będą obowiązywać tylko do końca listopada

Limity zmieniają się cztery razy w roku: od marca, czerwca, września i grudnia. Obecne wartości – 6463,20 zł oraz 12 003,10 zł brutto – będą stosowane do 30 listopada 2026 roku.

Najważniejsze zastrzeżenie brzmi: nie chodzi o wysokość emerytury lub renty, ale o dodatkowy przychód osiągany przez osobę pobierającą świadczenie objęte ograniczeniami.

Emeryt, który ukończył 60 lub 65 lat, zasadniczo nie musi obawiać się tych progów. Uważać powinni przede wszystkim wcześniejsi emeryci i renciści – dla nich przekroczenie jednej z dwóch kwot może oznaczać niższy przelew albo brak wypłaty za dany miesiąc.