Watykan ogłasza przełom w Wielkim Czwartku. Papież Leon XIV zrywa z tradycją Franciszka. „To powrót do serca Kościoła”

Stolica Apostolska odkryła karty przed najważniejszymi świętami w kalendarzu liturgicznym. Opublikowany we wtorek, 10 lutego 2026 roku, harmonogram celebracji Wielkiego Tygodnia potwierdza to, o czym w kuluarach mówiło się od tygodni. Papież Leon XIV, w drugim roku swojego pontyfikatu, decyduje się na wyraźną zmianę kursu i symboliczną korektę gestów swojego poprzednika. Tegoroczny Wielki Czwartek będzie wyglądał zupełnie inaczej niż te, do których przyzwyczaił wiernych papież Franciszek. Biskup Rzymu wraca do swojej katedry.

Fot. Warszawa w Pigułce

Koniec „peryferii” w Wielki Czwartek. Powrót do tradycji

Przez ponad dekadę wierni na całym świecie z uwagą śledzili, gdzie papież Franciszek uda się w Wielki Czwartek, by sprawować liturgię Wieczerzy Pańskiej. Argentyński papież uczynił z obrzędu obmycia nóg (Mandatum) potężny znak społeczny, odwiedzając więzienia dla nieletnich, ośrodki dla uchodźców, domy opieki czy centra rehabilitacyjne. Był to gest wyjścia na „peryferia egzystencjalne”.

Leon XIV wybiera inną drogę. Zgodnie z oficjalnym komunikatem Prefektury Domu Papieskiego, w dniu 2 kwietnia 2026 roku, Ojciec Święty uda się do Bazyliki św. Jana na Lateranie. To właśnie tam, w katedrze Biskupa Rzymu, a nie w Zatybrzu czy rzymskim więzieniu Rebibbia, odbędzie się inauguracja Triduum Paschalnego. Decyzja ta jest odczytywana przez watykanistów jako chęć przywrócenia centralnego, liturgicznego znaczenia rzymskiej „matki i głowy wszystkich kościołów”.

Symbolika gestu Leona XIV

Powrót do Lateranu nie jest bynajmniej nowością, ale powrotem do wielowiekowej tradycji, którą kultywowali papieże przed rokiem 2013. Odprawienie Mszy Wieczerzy Pańskiej w katedrze diecezji rzymskiej podkreśla rolę papieża jako biskupa tego miasta. Obrzęd obmycia nóg 12 kapłanom (lub przedstawicielom ludu Bożego) w tym miejscu nabiera wymiaru budowania jedności wewnątrz Kościoła, co zdaje się być priorytetem obecnego pontyfikatu.

Eksperci podkreślają, iż nie należy tego odbierać jako krytyki poprzednika, ale jako zmianę akcentów. Leon XIV, znany ze swojego przywiązania do teologicznej głębi liturgii, pragnie, aby w centrum Wielkiego Czwartku stała tajemnica Eucharystii i Kapłaństwa, celebrowana w sercu diecezji.

Szczegółowy harmonogram Triduum Paschalnego 2026

Watykański plan na początek kwietnia jest napięty i łączy w sobie elementy tradycyjne z indywidualnym stylem nowego papieża:

• Wielki Czwartek (2 kwietnia):
  • 9:30, Bazylika św. Piotra: Msza Krzyżma Świętego. To moment, w którym papież poświęca oleje chorych, katechumenów oraz krzyżmo. W liturgii wezmą udział kardynałowie, biskupi i kapłani obecni w Rzymie, odnawiając swoje przyrzeczenia kapłańskie.
  • 17:30, Bazylika św. Jana na Lateranie: Msza Wieczerzy Pańskiej. To tutaj nastąpi najważniejszy moment – obrzęd Mandatum (obmycia nóg), który w tym roku odbędzie się w bardziej klasycznej, katedralnej oprawie.
• Wielki Piątek (3 kwietnia):
  • 17:00, Bazylika św. Piotra: Liturgia Męki Pańskiej. Papież będzie przewodniczył adoracji Krzyża. Zgodnie z tradycją, homilię wygłosi Kaznodzieja Domu Papieskiego.
  • 21:15, Koloseum: Droga Krzyżowa. Leon XIV poprowadzi nabożeństwo w scenerii starożytnego amfiteatru. Oczekuje się, iż rozważania będą dotyczyć pokoju na świecie i prześladowanych chrześcijan.
• Wielka Sobota (4 kwietnia):
  • 19:30, Bazylika św. Piotra: Wigilia Paschalna. „Matka wszystkich czuwań”, podczas której papież poświęci ogień, zapali paschał i udzieli chrztu dorosłym katechumenom.
• Niedziela Zmartwychwstania (5 kwietnia):
  • 10:00, Plac św. Piotra: Uroczysta Msza Święta.
  • 12:00, Loggia Błogosławieństw: Orędzie wielkanocne i błogosławieństwo Urbi et Orbi (Miastu i Światu).

Duszpasterska ofensywa przed świętami

Zanim jednak nadejdzie Wielki Tydzień, Rzym czeka intensywny okres Wielkiego Postu. Leon XIV nie rezygnuje z wyjścia do ludzi. Watykan zapowiedział serię pięciu wizyt duszpasterskich w rzymskich parafiach, które odbędą się między 15 lutego a 15 marca. Papież odwiedzi wspólnoty na obrzeżach miasta, co pokazuje, iż choć liturgia wraca do centrum, serce papieża wciąż bije dla peryferii.

Wielki Post rozpocznie się tradycyjnie w Środę Popielcową na Awentynie. Papież weźmie udział w procesji pokutnej z kościoła św. Anzelma do bazyliki św. Sabiny, gdzie posypie głowy wiernych popiołem, inaugurując czas 40-dniowej pokuty.