W tysiącach warszawskich bloków technicy zamontują takie urządzenie. Co godzinę wyśle dane o tym, co robisz w domu

Do końca 2026 roku każdy blok w Polsce musi mieć nowe podzielniki kosztów ogrzewania z funkcją zdalnego odczytu. W Warszawie Spółdzielnia Mieszkaniowa zarządza ok. 60 000 lokali i prowadzi wymianę zgodnie z harmonogramem. W tysiącach innych budynków technicy zaczęli pukać do drzwi właśnie teraz. Nowe urządzenia nie tylko mierzą ciepło – rejestrują temperaturę w mieszkaniu, historię danych przez 27 miesięcy i wysyłają je co godzinę na zewnętrzne serwery. Lokator może nie wiedzieć, do kogo dokładnie trafiają.

Bloki w Warszawie. Fot. | Warszawa w Pigułce.

Skąd pochodzi ten obowiązek i co grozi zarządcy za brak wymiany

Wymóg wynika z art. 16 ustawy z dnia 20 kwietnia 2021 r. o zmianie ustawy o efektywności energetycznej (Dz.U. 2021 poz. 868). Przepis nakłada na właścicieli i zarządców budynków wielolokalowych obowiązek wyposażenia podzielników kosztów ogrzewania w moduł zdalnego odczytu – najpóźniej do 1 stycznia 2027 roku. Stowarzyszenie ds. Rozliczania Energii szacuje, iż w Polsce działa ok. 10,5 mln podzielników. Znaczna część z nich to urządzenia analogowe, które muszą zostać wymienione lub doposażone w nakładki radiowe przed terminem.

Za brak dostosowania zarządca narażony jest na grzywnę do 10 000 zł, ograniczenie wolności lub areszt. To sprawia, iż w ostatnich miesiącach przed terminem wizyty techników w blokach gwałtownie przybierają na intensywności – również w Warszawie.

Co dokładnie robi nowy podzielnik – i co wysyła co godzinę

Nowy podzielnik radiowy to inne urządzenie niż jego analogowy poprzednik. Rejestruje dane w regularnych interwałach – co godzinę, co 12 godzin lub co dobę, zależnie od konfiguracji – i przesyła je bezprzewodowo przez moduł pracujący w paśmie 868 MHz lub przez protokół M-Bus do koncentratora w budynku. Stamtąd dane trafiają przez internet do serwerów firmy rozliczeniowej obsługującej podzielniki w danym budynku.

Co konkretnie rejestruje urządzenie:

• bieżące wskazanie wskaźnika zużycia ciepła,
• temperaturę powierzchni grzejnika,
• temperaturę powietrza w pomieszczeniu,
• historię danych z co najmniej 27 poprzednich miesięcy,
• zdarzenia alarmowe – w tym demontaż lub próbę sabotażu urządzenia.

Zarządca może sprawdzić zużycie w każdym lokalu w dowolnej chwili, bez wychodzenia zza biurka i bez jakiegokolwiek kontaktu z lokatorem. Nie potrzebuje do tego ani właściciela, ani najemcy, ani wizyty inkasenta.

Profil grzewczy to profil życiowy – co z danych można wywnioskować

Z historii temperatur w mieszkaniu firma rozliczeniowa lub zarządca mogą dowiedzieć się znacznie więcej niż tylko to, ile lokator zużył ciepła. Regularne piki aktywności grzejnika co rano i co wieczór wskazują rytm dnia. Brak aktywności przez dwa tygodnie w środku sezonu – wyjazd. Szczytowe wskazania tylko w weekendy – osoba dojeżdżająca do pracy spoza Warszawy. Trwałe wychłodzenie grzejników – puste mieszkanie lub lokator, który zakręcił kaloryfery.

Nie chodzi o to, iż zarządca zamierza analizować codzienne życie lokatorów. Chodzi o to, iż dane są rejestrowane, przechowywane przez co najmniej 27 miesięcy i dostępne dla zewnętrznej firmy rozliczeniowej – i iż żaden przepis szczegółowy nie ogranicza rodzaju wniosków, jakie można z nich wyciągnąć.

To są Twoje dane osobowe – i RODO obowiązuje bezwzględnie

Dane zbierane przez podzielniki radiowe są danymi osobowymi w rozumieniu Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. (RODO) – są przypisane do konkretnego lokalu, a więc do konkretnej osoby fizycznej. Spółdzielnia lub firma rozliczeniowa przetwarzająca te dane działa jako administrator lub podmiot przetwarzający i podlega wszystkim obowiązkom wynikającym z tego rozporządzenia.

Na podstawie art. 15 RODO masz prawo zażądać od zarządcy informacji o tym, jakie dane zbiera podzielnik, komu są udostępniane, jak długo są przechowywane i w jakim celu są przetwarzane. Dane mogą być przetwarzane wyłącznie do rozliczenia kosztów ogrzewania. Nie mogą być sprzedawane, udostępniane innym lokatorom ani wykorzystywane do celów marketingowych przez strony trzecie. Firma rozliczeniowa obsługująca podzielniki powinna mieć zawartą z zarządcą umowę powierzenia przetwarzania danych. Jej brak to naruszenie RODO – i można je zgłosić do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych.

Odmowa otwarcia drzwi już nic nie zmienia

W starym systemie analogowym odmowa wpuszczenia inkasenta miała realny skutek: brak odczytu, rozliczenie szacunkowe. W nowym systemie odmowa otwarcia drzwi nie robi nic. Podzielnik radiowy transmituje dane niezależnie od tego, czy lokator jest w domu, czy wyjechał, czy w ogóle nie odbiera telefonu. Jedyna czynność wymagająca fizycznej obecności technika to jednorazowy montaż urządzenia.

Zmieniają się też możliwości egzekwowania regulaminów budynkowych. jeżeli regulamin spółdzielni wymaga utrzymania minimalnej temperatury w lokalu na poziomie 16-18°C – co jest częstym zapisem, uzasadnionym ochroną sąsiadów przed stratami ciepła przez przegrody – zarządca nie musi już czekać na skargę od sąsiada. System wygeneruje alert automatycznie, gdy podzielnik przez kilka tygodni rejestruje wskazania sugerujące zimny grzejnik.

Od 2027 roku zapłacisz minimum – choćby przy zakręconych grzejnikach

Nowelizacja ustawy o efektywności energetycznej (Dz.U. 2025 poz. 711) wprowadza od 2027 roku obowiązkową minimalną opłatę zmienną za ogrzewanie w wysokości co najmniej 15 proc. kosztów zmiennych – choćby przy całkowicie zakręconych grzejnikach przez cały sezon. Podzielnik radiowy stanie się przy tym automatycznym dowodem: zarejestruje, iż grzejniki nie działały, i potwierdzi opłatę bez żadnej wizyty kontrolnej. Strategia „zakręcam wszystko i nie płacę za ogrzewanie” od 2027 roku przestaje działać.

Warszawa: WSM i dziesiątki innych zarządców w trakcie wymiany

Warszawska Spółdzielnia Mieszkaniowa zarządzająca ok. 60 000 lokali prowadzi wymianę zgodnie z harmonogramem. To jedna z największych takich operacji w Polsce – każdy lokal wymaga oddzielnej wizyty technika, każdy grzejnik osobnego podzielnika. W dziesiątkach innych warszawskich spółdzielni i wspólnot – na Ursynowie, Bielanach, Mokotowie, Pradze, Woli – prace realizowane są równolegle.

Koszty wymiany pokrywane są z funduszu remontowego lub dedykowanej wpłaty celowej – zwykle 700-2 000 zł na lokal, zależnie od liczby grzejników w mieszkaniu. Kwota ta nie pojawia się zwykle jako osobna pozycja na rachunku, ale jest wliczona w odpis na fundusz remontowy lub rozłożona w czasie.

Co to oznacza dla Ciebie? Zanim technik zadzwoni do drzwi

• Wpuść technika – ale zapytaj, kto obsługuje podzielniki. Montaż jest obowiązkiem zarządcy, a odmowa nie wstrzymuje transmisji danych po instalacji. Masz jednak prawo wiedzieć, jaka firma zewnętrzna obsługuje system – to do niej trafią Twoje dane na lata. Zapytaj zarząd spółdzielni lub wspólnotę o nazwę firmy rozliczeniowej i o umowę powierzenia danych.
• Złóż wniosek o informację na podstawie art. 15 RODO. Zarządca ma obowiązek odpowiedzieć w ciągu miesiąca, podając: co dokładnie jest zbierane, jak długo przechowywane, komu udostępniane i w jakim celu przetwarzane. Brak odpowiedzi to naruszenie, które można zgłosić do PUODO (uodo.gov.pl).
• Sprawdź, czy zarządca ma umowę powierzenia danych z firmą rozliczeniową. Masz prawo zażądać jej okazania. Brak takiej umowy przy jednoczesnym przetwarzaniu Twoich danych przez zewnętrzny podmiot to naruszenie RODO.
• Planowałeś zakręcać grzejniki i nie płacić za ogrzewanie? Od 2027 roku minimalna opłata zmienna w wysokości 15 proc. kosztów zmiennych budynku obowiązuje niezależnie od faktycznego zużycia. Nowy podzielnik automatycznie potwierdzi zerowe wskazania – i naliczenie opłaty jednocześnie.
• Twój budynek twierdzi, iż jest zwolniony z wymiany? Zwolnienie możliwe jest wyłącznie przy udokumentowanej nieopłacalności inwestycji. Zarządca musi posiadać pisemną analizę ekonomiczną dla okresu pięcioletniego. jeżeli takiej analizy nie ma – zwolnienie nie jest skuteczne, a zarządca naraża się na grzywnę lub areszt.