10 godzin temu
Sezon grzewczy na Śląsku oznacza dwa problemy jednocześnie: rosnące koszty ogrzewania i powietrze, którego nie chce się wpuszczać do domu przez otwarte okno. Wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła odpowiada na oba – pod warunkiem, iż jest dobrze zaprojektowana i wykonana.
Gdzie ucieka ciepło w szczelnym domu
Nowoczesne domy mają ocieplone ściany, szczelne okna i dobrze izolowane dachy, więc straty ciepła przez przegrody są znacznie mniejsze niż w budynkach sprzed kilkudziesięciu lat. W efekcie coraz większą część zapotrzebowania na energię stanowi wentylacja, czyli ciepło, które wylatuje razem z zużytym powietrzem. W domu z wentylacją grawitacyjną ciepłe powietrze ucieka kominami, a jego miejsce zajmuje zimne powietrze napływające przez nawiewniki okienne lub nieszczelności. Wietrzenie przez uchylone okno jest w zimie jeszcze mniej efektywne, bo trudno kontrolować ilość wymienianego powietrza. Rozwiązaniem nie jest ograniczanie wentylacji, bo w szczelnym budynku gwałtownie rośnie wilgotność i stężenie dwutlenku węgla. Chodzi o to, żeby wymieniać powietrze w kontrolowany sposób i odzyskiwać możliwie dużo ciepła, zanim zostanie wyrzucone na zewnątrz.
Jak działa rekuperacja
Centrala wentylacyjna, nazywana potocznie rekuperatorem, ma dwa wentylatory i wymiennik ciepła. Jeden strumień wyciąga zużyte powietrze z kuchni, łazienek i garderób, drugi pobiera świeże powietrze z zewnątrz i rozprowadza je kanałami do salonu, sypialni i pokoi. Oba strumienie przepływają przez wymiennik, nie mieszając się ze sobą, a ciepło z powietrza wywiewanego ogrzewa powietrze nawiewane. Producenci central deklarują wysoką sprawność odzysku ciepła, a jej rzeczywista wartość zależy od modelu, warunków pracy i jakości wykonania instalacji. Przed wymiennikiem powietrze przechodzi przez filtry, które zatrzymują kurz, pyłki i dużą część drobnego pyłu zawieszonego. Całość działa bez przerwy, na niskich obrotach, dostosowując intensywność wymiany do potrzeb domowników.
Rekuperacja a smog
Województwo śląskie regularnie walczy ze złą jakością powietrza w okresie grzewczym, a stężenia pyłu zawieszonego w wielu miastach przekraczają dopuszczalne normy w chłodne, bezwietrzne dni. Otwierając okno, wpuszczamy do domu wszystko, co znajduje się w powietrzu na zewnątrz. W instalacji z rekuperacją powietrze nawiewane przechodzi przez filtr, a przy zastosowaniu filtrów o wysokiej skuteczności, na przykład klasy ePM1, znaczna część drobnych pyłów zostaje zatrzymana. Dzięki temu powietrze w pomieszczeniach jest zwykle czystsze niż w domu wietrzonym tradycyjnie. Trzeba jednak pamiętać, iż filtry pyłowe nie zatrzymują gazów i zapachów, a ich skuteczność zależy od regularnej wymiany i szczelnego osadzenia. Dla alergików i rodzin z małymi dziećmi to argument, który często przeważa nad samymi oszczędnościami.
Ile można zaoszczędzić
Oszczędności z rekuperacji zależą od standardu energetycznego budynku, jego lokalizacji, sposobu użytkowania i kosztu energii używanej do ogrzewania. Największe korzyści odnoszą właściciele szczelnych, dobrze ocieplonych domów, w których wentylacja odpowiada za dużą część strat ciepła. W budynkach słabo izolowanych lepszym pierwszym krokiem jest zwykle termomodernizacja, a wentylację mechaniczną warto planować razem z nią. Trzeba też uwzględnić koszt prądu zużywanego przez wentylatory, który w nowoczesnych centralach z silnikami EC jest stosunkowo niski. Rzetelną kalkulację przygotowuje projektant na podstawie bilansu cieplnego i wymaganej ilości powietrza dla danego domu. Warto podchodzić ostrożnie do obietnic konkretnych procentów oszczędności podawanych bez znajomości budynku.
Nowy dom czy modernizacja
Najprościej zaplanować wentylację mechaniczną na etapie budowy, kiedy kanały można ukryć w stropach, ścianach działowych lub na poddaszu. Projekt powinien powstać razem z projektem instalacji grzewczej, żeby uniknąć kolizji z przewodami i zapewnić miejsce na centralę z dostępem serwisowym. W istniejących domach również da się wykonać rekuperację, choć wymaga to więcej pracy przy prowadzeniu kanałów, na przykład w zabudowach z płyt gipsowo-kartonowych lub w nieużytkowym poddaszu. Przy modernizacji trzeba zlikwidować lub zamknąć kratki wentylacji grawitacyjnej, bo oba systemy nie powinny pracować jednocześnie. W mieszkaniach i pojedynczych pomieszczeniach alternatywą są rekuperatory ścienne, montowane bez rozbudowanej sieci kanałów. Osoby, które planują rekuperację w Katowicach lub okolicznych miastach, powinny zapytać o możliwość wykonania projektu i wizji lokalnej przed przygotowaniem oferty.
Na co zwrócić uwagę przy wyborze wykonawcy
Jakość rekuperacji w dużej mierze zależy od projektu i wykonania, a nie tylko od marki centrali. Profesjonalny montaż rekuperacji zaczyna się od obliczenia ilości powietrza dla wszystkich pomieszczenia i doboru centrali z zapasem wydajności. Kanały powinny być szczelne, odpowiednio zaizolowane w nieogrzewanych przestrzeniach i łatwe do czyszczenia. Po zakończeniu prac wykonawca powinien zmierzyć przepływy na nawiewnikach i wywiewnikach oraz zrównoważyć instalację, a wyniki przekazać inwestorowi w protokole. Warto zapytać o sposób zabezpieczenia wymiennika przed zamarzaniem, rodzaj filtrów i koszt ich wymiany oraz warunki serwisu. Dobry wykonawca wyjaśni też, jak ustawić centralę zimą i latem, żeby w pełni wykorzystać jej możliwości.
Podsumowanie
Rekuperacja to odpowiedź na dwa największe zimowe problemy śląskich domów: straty ciepła przez wentylację i zanieczyszczone powietrze. Odzyskuje znaczną część energii, która w tradycyjnym systemie ucieka kominem, a jednocześnie zapewnia stały dopływ przefiltrowanego powietrza. Jej opłacalność zależy od standardu budynku i jakości wykonania, dlatego decyzję warto oprzeć na projekcie, a nie na ogólnych obietnicach. Zima to dobry czas, żeby przyjrzeć się wentylacji we własnym domu i zaplanować zmiany przed kolejnym sezonem grzewczym.
Artykuł sponsorowany
