Dane opublikowane we wtorek przez Statistics Canada pokazują, iż w 2025 roku wskaźnik przemocy wobec partnerów zgłaszanej policji był o 2 proc. wyższy niż rok wcześniej. W porównaniu z 2018 rokiem wzrost wyniósł już 15 proc.
Kaitlynn Mendes, tymczasowa dyrektorka Centrum Badań i Edukacji na temat Przemocy wobec Kobiet i Dzieci na Western University, podkreśla, iż rzeczywista skala problemu może być znacznie większa. Wiele osób doświadczających przemocy nie zgłasza takich przypadków policji.
Jej zdaniem na wzrost liczby zgłoszeń mogły wpłynąć kampanie społeczne, takie jak #MeToo, oraz większa gotowość ofiar do szukania pomocy. Coraz więcej osób rozumie również, iż przemoc w związku nie ogranicza się wyłącznie do bicia czy innych form agresji fizycznej.
Może ona przybierać różne formy, w tym przemoc psychiczną, emocjonalną i finansową. Kontrolowanie pieniędzy partnera, zastraszanie, poniżanie czy ograniczanie kontaktów z innymi ludźmi również są przykładami przemocy.
Ekspertka przyznaje, iż trudno jednoznacznie określić, czy wzrost statystyk oznacza, iż przemocy rzeczywiście jest więcej, czy też coraz więcej ofiar decyduje się zgłaszać ją policji. Nie wyklucza jednak, iż liczba samych przypadków również rośnie.
Mendes zwraca uwagę na coraz silniejsze zjawisko określane jako reakcja antyfeministyczna. Jej zdaniem w mediach społecznościowych i internecie pojawia się coraz więcej influencerów promujących agresywne zachowania i przekonujących, iż prawdziwy mężczyzna powinien być dominujący i bezwzględny.
Ekspertka uważa, iż takie przekazy mogą negatywnie wpływać na relacje między kobietami i mężczyznami oraz przyczyniać się do wzrostu przemocy.
Podkreśla również, iż danych Statistics Canada nie należy traktować jako pełnego obrazu problemu. Jej zdaniem pokazują one jedynie część przypadków, ponieważ wiele ofiar nigdy nie zgłasza przemocy odpowiednim służbom.
Na wzrost liczby przypadków mogą wpływać także problemy społeczne i ekonomiczne. Alexa Yakubovich, adiunkt na wydziale zdrowia publicznego i epidemiologii Uniwersytetu Dalhousie, wskazuje, iż duże znaczenie miała pandemia COVID-19 i trudności gospodarcze, które pojawiły się po jej zakończeniu.
Jak wyjaśnia, wiele problemów wystąpiło jednocześnie. Chodzi między innymi o brak dostępnych mieszkań, trudności z zakupem żywności, problemy finansowe oraz bezrobocie.
Wszystkie te czynniki zwiększają stres i napięcia w rodzinach, co może prowadzić do większego ryzyka przemocy między partnerami.
Nie we wszystkich prowincjach odnotowano wzrost w ostatnim roku. W latach 2024–2025 spadek wskaźnika przemocy zanotowano w Nowej Fundlandii i Labradorze, na Wyspie Księcia Edwarda, w Nowym Brunszwiku, Quebecu oraz Saskatchewan. Mimo poprawy w ostatnim roku, we wszystkich tych regionach wskaźniki były wyższe niż osiem lat wcześniej.
Szczególnie niepokojąca sytuacja występuje na północnych terytoriach Kanady. W 2025 roku odnotowano tam najwyższe wskaźniki przemocy w związkach partnerskich. Były one od trzech do choćby 19 razy wyższe niż średnia krajowa.
Bardzo wysokie wyniki odnotowano również w Manitobie i Saskatchewan, gdzie wskaźniki były prawie dwukrotnie wyższe od średniej dla całego kraju.
Kaitlynn Mendes wskazuje, iż jednym z powodów może być duża liczba małych, odizolowanych społeczności, szczególnie na północy kraju. Mieszkańcy takich miejsc często mają ograniczony dostęp do pomocy społecznej, specjalistów i instytucji wspierających ofiary przemocy.
Zwraca również uwagę, iż w niewielkich społecznościach zgłoszenie przemocy może być trudne ze względu na brak prywatności. Ofiary mogą obawiać się, iż ich sytuacja gwałtownie stanie się znana innym mieszkańcom.
Szczególnie poważnym problemem jest przemoc wobec rdzennych kobiet. Według Statistics Canada co szósta kobieta rdzennego pochodzenia doświadczyła przynajmniej jednej formy przemocy ze strony partnera.
Choć rdzenne kobiety stanowią około 5 proc. wszystkich kobiet w Kanadzie, w 2022 roku odpowiadały za około 26 proc. kobiet zamordowanych przez swoich partnerów – wynika z danych federalnych.
Alexa Yakubovich podkreśla jednak, iż przemoc ze względu na płeć nie dotyczy wyłącznie odległych i wiejskich społeczności. Jest to problem występujący w całej Kanadzie, niezależnie od miejsca zamieszkania.
Kolejne prowincje uznają przemoc za epidemię
Niektóre prowincje zaczęły oficjalnie określać przemoc między partnerami jako epidemię. Pierwsza zrobiła to Nowa Szkocja w 2024 roku. W 2025 roku podobną deklarację przyjął Nowy Brunszwik, a w maju tego samego roku dołączyła do niego Nowa Fundlandia i Labrador.
W Ontario również wielokrotnie pojawiały się apele o uznanie przemocy w związkach partnerskich za epidemię.
Eksperci podkreślają jednak, iż samo ogłoszenie takiej deklaracji nie rozwiąże problemu. Potrzebne są przede wszystkim konkretne działania i znacznie większe środki finansowe na pomoc ofiarom.
Alexa Yakubovich uważa, iż zwiększone finansowanie powinno objąć zarówno lokalne organizacje wspierające osoby doświadczające przemocy, jak i cały system opieki zdrowotnej.
Zwraca uwagę, iż wiele ofiar przed śmiercią korzysta z pomocy medycznej. Mogą to być wizyty u lekarza rodzinnego, konsultacje dotyczące zdrowia psychicznego lub pobyty w szpitalu.
Dlatego personel medyczny odgrywa bardzo istotną rolę w rozpoznawaniu przemocy. Lekarze i inni pracownicy służby zdrowia powinni znać jej najczęstsze oznaki i potrafić rozpoznać sytuacje, w których pacjent może potrzebować pomocy.
Kaitlynn Mendes podkreśla natomiast, iż konieczna jest większa edukacja społeczna. Ludzie powinni wiedzieć, jak rozpoznawać przemoc i gdzie szukać wsparcia. Ważne jest również stworzenie atmosfery, w której ofiary nie będą bały się mówić o swoich doświadczeniach.
Jej zdaniem pierwszym krokiem jest poważne traktowanie problemu i przeciwstawianie się popularnym w internecie opiniom, według których kobiety często zmyślają lub wyolbrzymiają przypadki przemocy.
Ekspertka przypomina, iż wiele ofiar milczy z powodu wstydu, strachu przed oceną i obawy przed reakcją otoczenia. Często napotykają również realne przeszkody, które utrudniają im odejście od sprawcy lub uzyskanie pomocy.
Dlatego tak ważne jest, aby całe społeczeństwo potrafiło rozpoznawać sygnały ostrzegawcze, reagowało na nie i wspierało osoby doświadczające przemocy. Większa świadomość może pomóc przełamać strach i sprawić, iż więcej ofiar zdecyduje się szukać pomocy.
