Poszukują pamiątek po Sokole

W tym roku mija 120 lat od wzniesienia historycznego budynku przy ulicy Mickiewicza, gdzie swoją siedzibę miało lokalne gniazdo Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”. Z tej okazji Muzeum Miasta Jaworzna planuje jubileuszową wystawę i poszukuje pamiątek po tej organizacji.

Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół” działało na ziemiach polskich jeszcze w trakcie zaborów i było jedną z najważniejszych organizacji propagujących sport, gimnastykę i zdrowy styl życia. Wiele późniejszych klubów sportowych czerpało z tradycji Sokoła, a organizacja wychowała wiele pokoleń Polaków. W Jaworznie w 1906 roku wzniesiony został gmach, który skupiał lokalne życie patriotyczne, kulturalne i sportowe. Druhowie i druhny skupieni wokół jaworznickiego gniazda sokolego prowadzili nie tylko intensywne ćwiczenia gimnastyczne i sekcje sportowe, ale organizowali również wydarzenia niepodległościowe, odczyty, przedstawienia teatralne oraz zloty.

Przypadający w tym roku jubileusz stał się świetnym pretekstem do przygotowania wystawy poświęconej działalności jaworznickiego Sokoła. Muzealnicy potrzebują jednak wsparcia, tak by na wystawie pokazać można było jak najwięcej ciekawych artefaktów.

Dlatego muzeum zwróciło się do mieszkańców Jaworzna z apelem o udostępnienie posiadanych pamiątek z rodzinnych archiwów. Poszukiwane są m.in. charakterystyczne mundury sokole, czapki z piórem, pasy, odznaki, przypinki, medale oraz sztandary i proporce, dawne przyrządy do ćwiczeń gimnastycznych (hantle, maczugi, liny) oraz elementy wyposażenia strzeleckiego, legitymacje członkowskie, statuty gniazd, dyplomy, zaproszenia i programy zlotów, śpiewniki, przedwojenna prasa sokolska oraz kroniki. Oprócz tego cenne będą też wszelkie fotografie i materiały ikonograficzne: zdjęcia grupowe z pokazów i zawodów, portrety druhów i druhen w mundurach, afisze oraz pocztówki.

– Wspólne zgromadzenie pamiątek pozwoli ocalić pamięć o historii lokalnego gniazda Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” i zaprezentować ją kolejnym pokoleniom mieszkańców Jaworzna. Pomóżcie nam ocalić historię lokalnego gniazda sokolego od zapomnienia – mówią muzealnicy.

Jak informuje muzeum, przedmioty mogą zostać przekazane w formie stałej darowizny na rzecz zbiorów lub wypożyczone wyłącznie na czas trwania wystawy. Muzeum zapewnia pełne bezpieczeństwo depozytów oraz imienne oznaczenie darczyńców przy eksponatach. Zgłoszenia przyjmowane są do 16 października 2026 roku. W sprawie przekazania pamiątek można kontaktować się z panią Elżbietą Trojan (tel. 32 618 19 50 wew. 13, e-mail: [email protected]) lub panem Adrianem Ramsem (tel. 32 618 19 50 wew. 16, e-mail: [email protected]).