System kaucyjny w Polsce działa już od października 2025 roku, ale w praktyce nie obejmuje wszystkich opakowań. Największe wątpliwości dotyczą szklanych butelek wielokrotnego użytku, które przez cały czas funkcjonują poza ogólnopolskim systemem. Jak informuje portalspozywczy.pl, dla konsumentów oznacza to konieczność orientowania się w dwóch różnych zasadach zwrotu – w zależności od oznaczenia opakowania. To rozwiązanie, choć skuteczne z perspektywy branży, w codziennych zakupach może wprowadzać sporo zamieszania.

Butelkomat służący do zwrotu opakowań po napojach. Fot. Warszawa w Pigułce

System kaucyjny działa, ale nie dla wszystkich opakowań. Klienci mogą się pomylić

Od października 2025 roku w Polsce działa ogólnopolski system kaucyjny, ale nie obejmuje on wszystkich opakowań. W przypadku szklanych butelek wielokrotnego użytku obowiązują inne zasady, co w praktyce oznacza dwa równoległe systemy zwrotu i spore zamieszanie dla klientów.

Dwa systemy zamiast jednego. Na czym polega różnica?

Nowy system kaucyjny obejmuje wybrane opakowania po napojach:

– plastikowe butelki do 3 litrów
– puszki metalowe do 1 litra
– szklane butelki wielokrotnego użytku do 1,5 litra

W teorii wszystkie te opakowania powinny działać na tych samych zasadach. Kluczowe jest jednak oznaczenie opakowania – tylko produkty z logo kaucji wchodzą do systemu ogólnopolskiego.

W praktyce większość szklanych butelek zwrotnych funkcjonuje poza tym systemem.

Szkło poza systemem. Dlaczego tak się stało?

Branża napojowa nie zdecydowała się na włączenie szklanych butelek do ogólnopolskiego systemu kaucyjnego. Producenci przez cały czas korzystają z własnych, wcześniej działających systemów zwrotu.

Jak tłumaczą przedstawiciele rynku, głównym powodem jest ich wysoka skuteczność. Wskaźniki zbiórki w Polsce sięgają:

– około 95 proc. w branży napojów bezalkoholowych
– choćby 98 proc. w niektórych systemach

Oznacza to, iż obecne rozwiązania działają bardzo sprawnie i pozwalają gwałtownie zwracać butelki do ponownego użycia.

Logistyka i koszty decydują

Systemy producenckie opierają się na krótkim łańcuchu dostaw. Butelki wracają bezpośrednio do producenta, co ogranicza koszty i zmniejsza ryzyko uszkodzeń.

Dzięki temu możliwe jest wielokrotne wykorzystanie tych samych opakowań, co zmniejsza zużycie surowców i emisję.

Wprowadzenie ich do systemu ogólnopolskiego oznaczałoby konieczność zmiany całej logistyki, co dla wielu firm nie jest opłacalne.

Sklepy potwierdzają. Szkło działa po staremu

Sieci handlowe wskazują, iż sytuacja na rynku jest jednoznaczna. Szklane butelki zwrotne przez cały czas funkcjonują w ramach dotychczasowych zasad.

Oznacza to, że:

– oddaje się je w sklepach, które sprzedają dany produkt
– obowiązują zasady ustalone przez producenta
– nie zawsze potrzebny jest paragon

Niektóre sieci, jak Żabka, przyjmują butelki bez paragonu, jeżeli produkt znajduje się w ofercie sklepu.

Warszawa. Największe zamieszanie dla klientów

W dużych miastach, takich jak Warszawa, problem jest szczególnie widoczny. Klienci mają do czynienia z różnymi zasadami zwrotu w zależności od rodzaju opakowania.

W praktyce oznacza to, że:

– butelki plastikowe i puszki można oddać w butelkomatach
– szkło trzeba oddawać manualnie w sklepie
– zasady zwrotu zależą od producenta

Dla wielu osób jest to nieintuicyjne, co prowadzi do błędów i frustracji przy próbach zwrotu opakowań.

Co dalej z systemem kaucyjnym?

Obecna sytuacja wynika z okresu przejściowego. Pełne wdrożenie jednolitego systemu dla szkła może nastąpić w przyszłości, ale na razie branża nie planuje zmian.

Eksperci wskazują, iż konieczna jest lepsza komunikacja zasad dla konsumentów, aby uniknąć nieporozumień.

Co to oznacza dla Ciebie? Sprawdź, jak oddawać opakowania

– sprawdzaj oznaczenie na opakowaniu przed jego zwrotem
– butelki z logo kaucji oddawaj w butelkomatach lub sklepach
– szkło zwrotne oddawaj w sklepach zgodnie z zasadami producenta
– nie wyrzucaj butelek wielokrotnego użytku do zwykłego kosza
– pytaj w sklepie o zasady zwrotu, jeżeli masz wątpliwości