1 godzina temu
W audycji "Twoje Mazowsze" tym razem zachęcimy słuchaczy do odkrycia jednego z najciekawszych miejsc historycznego Mazowsza – Złakowa Kościelnego, jednej z najbardziej rozpoznawalnych wsi dawnego Księstwa Łowickiego. Zaprosimy do udziału w wyjątkowym wydarzeniu – Nocy Muzeów w Złakowie Kościelnym, która odbędzie się w sobotę, 16 maja 2026 r. od godz. 19:00 do 22:00.
Wydarzenie ma charakter oddolny i jest organizowane z inicjatywy lokalnej społeczności, silnie związanej z historią i dziedzictwem Parafii pw. Wszystkich Świętych w Złakowie Kościelnym.
Program wieczoru obejmuje m.in. koncert muzyki tradycyjnej w wykonaniu Adama Struga oraz wyjątkowe nocne zwiedzanie kościoła w blasku świec, prowadzone przez przewodnika PTTK. Szczególnie wartościowym zabytkiem kościoła są polichromie wykonane przez uczniów Jana Matejki, przedstawiające autentycznych parafian z początku XX wieku w strojach ludowych. W ramach przygotowań do wydarzenia mieszkańcy podjęli próbę identyfikacji sportretowanych postaci, co nadaje całemu przedsięwzięciu unikalny, żywy wymiar lokalnej historii.
Nocy Muzeów w Złakowie Kościelnym – 16 maja 2026
- Start: godz. 19:00
- Kościół parafialny pw. Wszystkich Świętych w Złakowie Kościelnym
- 19:00 – koncert Adama Struga "Pieśni o Jezusie i Maryi" – na szpinecie zagra Filip Wika, a na lirze korbowej Mateusz Kowalski.
- 20:00–22:00 – nocne zwiedzanie kościoła w blasku świec. Oprowadzanie poprowadzi Zdzisław Kryściak – Prezes Koła Przewodników Terenowych im. Anieli Chmielińskiej w Łowiczu.
- Smaków regionalnej kuchni będzie można spróbować dzięki Kołu Gospodyń Wiejskich w Wyborowie.
W programie "Twoje Mazowsze" porozmawiamy o dziedzictwie kulturowym i przyrodniczym Złakowa Kościelnego oraz działającym tu MiniSkansenie, historii Parafii pw. Wszystkich Świętych, jej zabytkowym charakterze, lokalnych tradycjach muzycznych i artystycznych, historii Księstwa Łowickiego i tradycyjnym stroju księżackim.
Historia Złakowa Kościelnego
Złaków Kościelny istnieje co najmniej od XIV wieku. W maju 1359 wymieniona została po łacinie jako Slakow binum w potwierdzeniu posiadłości arcybiskupstwa gnieźnieńskiego przez Ziemowita księcia mazowieckiego[4]. W XV wieku wymieniony jako Zlakow Major, czyli po polsku Złaków Duży. Ziemie, na których leży wieś w XIV w. (przed 1334) wchodziły w skład utworzonej wówczas parafii Wszystkich Świętych.
Złaków był wsią należącą do kleru, czyli tzw. wsią duchowną, wchodząc w skład uposażenia biskupstwa gnieźnieńskiego tzw. klucza łowickiego. W połowie XIV wieku jako bezprawnie posiadany został odebrany biskupom przez króla polskiego Kazimierza Wielkiego, który włączył go w dobra królewskie. W 1358 roku król zwraca jednak te dobra arcybiskupowi Jarosławowi z Bogorii i Skotnik. W 1579 roku wymieniony został jako Złakow Cerkiewny.
Wieś w drugiej połowie XVI wieku położona była w powiecie gąbińskim ziemi gostynińskiej województwa rawskiego, wchodząc w skład latyfundium gnieźnieńskiego. Miejscowość odnotowana została w historycznych dokumentach podatkowych.
Po rozbiorach Polski wieś znalazła się w zaborze rosyjskim, wchodząc w skład księstwa łowickiego.
Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę w 1918 miejscowość weszła w skład II Rzeczypospolitej. 8 lutego 1928 roku przy wsparciu wojewody warszawskiego Stanisława Twardo we wsi powstało towarzystwo kulturalno-oświatowe Księżackie Ognisko Kultury, Sztuki i Przemysłu Ludowego w Złakowie Kościelnym. Inicjatorami byli starosta wsi Czesław Gajzler, rzeźbiarz ludowy Adam Petryna oraz miejscowy ksiądz L. Stępowski. Organizację wsparły Warszawski Wojewódzki Komitet Regionalny, Związek Pracy Obywatelskiej Kobiet oraz Warszawskie Towarzystwo Popierania Przemysłu Ludowego.
Wieś została kilkakrotnie sfilmowana w okresie międzywojennym. W 1936 polska kronika filmowa zarejestrowała odpust we wsi[9]. W 1937 został nagrany materiał filmowy przez amerykańskiego dokumentalistę Juliena Bryana[10]. Do sierpnia 1939 trwały we wsi prace nad filmem pt. "Przybyli do wsi żołnierze".
