Owce, bacowie i trombity. Sezon pasterski rozpoczęty! ZDJĘCIA

Bacowie uroczyście wprowadzili owce do kosora, przedszkolaki odśpiewały hymn górali beskidzkich „Szumi jawor”, a na gości czekały stoiska z ludowym rękodziełem i regionalnymi potrawami. W niedzielę, 19 kwietnia, w Rychwałdzie odbyło się rozpoczęcie sezonu pasterskiego w województwie śląskim.

Pasterstwo to nie tylko wypas owiec, ale także muzyka, taniec, stroje, gwara i rzemiosło. Tradycje te mają korzenie w czasach wołoskich osadników, którzy od XIV wieku rozwijali pasterstwo w Karpatach. W Beskidzie Śląskim i Żywieckim zwyczaje te pielęgnowane są do dziś. Ważnym wydarzeniem w góralskim kalendarzu jest wiosenny redyk, czyli wyprowadzenie przez baców i juhasów owiec na hale. Właśnie taki obrzęd był głównym punktem programu niedzielnego wydarzenia w Rychwałdzie. Impreza wpisała się ponadto w obchody Roku Górali i Obrzędów Pasterskich w Województwie Śląskim, ogłoszonego przez Sejmik Województwa Śląskiego.

Wydarzenie rozpoczęła msza święta w oprawie góralskiej, odprawiona w Sanktuarium Matki Bożej Rychwałdzkiej. Po nabożeństwie uroczystość przeniosła się na zielony teren wokół bazyliki. Jeden z górali zagrał na trombicie, po czym bacowie, w towarzystwie psów pasterskich, przygnali stado owiec do kosora, czyli drewnianej zagrody. Wówczas przyszedł czas na obrzędy pasterskie. Nastąpiło liczenie, poświęcenie i okadzanie owiec, a bacom i gospodarzom wręczono szczapy poświęcone w Wielką Sobotę. Ważnym punktem było też dzielenie się serem i baraniną. Wiosenny redyk zgromadził tłumy mieszkańców i turystów, którzy szczelnie otoczyli kosor, przyglądali się obrzędom i robili pamiątkowe zdjęcia.

Po pasterskich obrzędach przyszedł czas na część oficjalną, połączoną z występami artystycznymi. – Dźwięk trombit i rogów pasterskich to symbol mówiący o tym, iż w groniach zaczyna się coś ważnego. Takie sygnały posyła się do dalszych wiosek oraz wszystkich ludzi na drugich krańcach Ziemi, na znak, iż górale wychodzą z owcami na redyk i przez ponad pół roku będą z nimi chodzić – od Rysianki, przez Baranią Górę, po Babią Górę – mówiła ze sceny Aneta Legierska-Bujok, dyrektor Regionalnego Ośrodka Kultury w Bielsku-Białej, który był głównym organizatorem wydarzenia.

Serca publiczności podbiły przedszkolaki z Rychwałdu, które z wielkim zaangażowaniem odśpiewały hymn „Szumi jawor”. Między kolejnymi występami zespołów góralskich nastąpiło wręczenie umów na zadania realizowane w ramach programu „Owca Plus”. Jest to program chroniący bioróżnorodność i krajobraz dzięki tradycyjnemu wypasowi owiec i kóz, skierowany do organizacji pożytku publicznego.

Podczas całego wydarzenia czynne były stoiska rękodzielnicze z zabawkami drewnianymi, tradycyjnymi instrumentami muzycznymi, serami, ziołami i miodami. Można też było wziąć udział w warsztatach malowania zabawki ludowej, bibułkarskich oraz obróbki wełny i filcowania. Na głodnych czekały natomiast regionalne specjały przygotowane przez panie z Kół Gospodyń Wiejskich z gmin Gilowice, Łękawica i Ślemień.

W ramach Roku Górali i Obrzędów Pasterskich w Województwie Śląskim w najbliższych miesiącach będzie się odbywać wiele wydarzeń, między innymi redyki, „wygony”, „miyszania” owiec, noce muzeów, rajd turystyczny połączony z redykiem czy plener fotograficzny.

Wkrótce na kanale Beskidzka TV reportaż filmowy z wydarzenia.