4 godzin temu
Rozpoczynający się bezpłatny program badań przesiewowych w kierunku raka płuca skierowany jest do wieloletnich palaczy .W woj. wielkopolskim rocznie odnotowujemy ok. 1,8 tys. zachorowań i ok. 2 tys. zgonów z powodu tej choroby. W Wielkopolsce realizatorem programu jest Uniwersytecki Szpital Kliniczny w Poznaniu i Szpital Pomnik Chrztu Polski w Gnieźnie
We wrześniu Wielkopolski Oddział Wojewódzki NFZ ogłosił konkurs na realizatorów nowego programu profilaktycznego w kierunku wykrywania raka płuca. Pierwsi pacjenci skorzystają z niego w drugiej połowie października 2026 r. Wielkopolska jest, obok województw świętokrzyskiego i małopolskiego, jednym z 3 województw, w których najszybciej wyłoniono realizatorów i podpisano z nimi umowy. Kolejne postępowania konkursowe w innych województwach są rozstrzygane, dlatego w ciągu najbliższych kilku tygodni lista placówek realizujących program będzie coraz dłuższa.
Rak płuca w liczbach
Nowotwór płuca jest jednym z najgroźniejszych nowotworów występujących w Polsce, a palenie wyrobów tytoniowych jest jego najczęstszą przyczyną. W naszym kraju odnotowuje się ok. 21 tys. nowych zachorowań rocznie (dane z Krajowego Rejestru Nowotworów z 2023 r.). Szacuje się, iż w roku 2029 liczba ta wzrośnie choćby do 32,5 tys. rocznie. Należy też zwrócić uwagę na wskaźnik umieralności, który wynosi ok. 22 tys. zgonów rocznie.
W 2023 r. według KRN w Wielkopolsce odnotowano 1 798 zachorowań na nowotwór płuca (1 065 mężczyzn i 733 kobiet), a liczba zgonów wyniosła 2 035 (1 278 mężczyzn i 757 kobiet). Rak płuca odpowiada za największą liczbę zgonów wśród nowotworów. Głównym problemem pozostaje rozpoznanie choroby w zaawansowanym stadium – początkowe fazy nie dają konkretnych znaków, dlatego profilaktyka w tym przypadku jest bardzo ważna.
Do kogo jest kierowany program?
Program badań przesiewowych skierowany jest do osób w wieku:
- 55-74 lata (okres palenia 20 paczkolat), które wciąż palą lub przestały palić nie dawniej niż 15 lat temu,
- 50-74 lata (okres palenia 20 paczkolat), które wciąż palą lub przestały palić nie dawniej niż 15 lat temu i występują u nich dodatkowe czynniki ryzyka.
Wskaźnik paczkolat oblicza się, mnożąc liczbę wypalanych dziennie paczek papierosów przez liczbę lat palenia. Przykładowo jedna paczka dziennie przez 20 lat to 20 paczkolat. Taki sam wynik daje np. palenie 2 paczek dziennie przez 10 lat.
Jak się zgłosić?
W programie można wziąć udział bez skierowania. Zgłoszenia przyjmują 2 placówki realizujące program w Wielkopolsce tj.:
- Uniwersytecki Szpital Kliniczny w Poznaniu,
- Szpital Pomnik Chrztu Polski w Gnieźnie
Udział w programie zaczyna się od wizyty kwalifikacyjnej, na której lekarz przeprowadzi szczegółowy wywiad i oceni, czy pacjent kwalifikuje się do udziału w badaniach. o ile pacjent zostanie skierowany dalej – czeka go badanie wykonywane dzięki Niskodawkowej Tomografii Komputerowej. Jest to badanie bezpieczniejsze od klasycznej tomografii komputerowej, ponieważ wykorzystuje tylko ok. 10-30% dawki, z którą mamy do czynienia podczas standardowej procedury.
Na końcu, na każdego uczestnika czekać będzie wizyta podsumowująca. Lekarz omówi plan dalszego działania, który uzależniony będzie od wyników badania.
Więcej informacji pod linkiem Programy Profilaktyczne NFZ.
Rafał Stachlewski
Rzecznik prasowy WOW NFZ
Fot. ilustracja wygenerowana przy użyciu AI (ChatGPT)
