Muzeum Ziemi Leżajskiej pielęgnuje lasowiackie dziedzictwo – za nami Festiwal Kultury Lasowiackiej

Drewniane zabawki, lasowiackie tańce, muzyka, warsztaty rękodzielnicze i regionalne smaki – tak wyglądała leżajska odsłona VI Festiwalu Kultury Lasowiackiej, która odbyła się 12 lipca w Muzeum Ziemi Leżajskiej. Wydarzenie zgromadziło mieszkańców naszego powiatu, rodziny oraz miłośników kultury ludowej, stając się prawdziwym świętem lokalnego dziedzictwa.

Festiwal Kultury Lasowiackiej to inicjatywa Województwa Podkarpackiego, której celem jest popularyzacja kultury Lasowiaków oraz ochrona ich materialnego i niematerialnego dziedzictwa. Poszczególne wydarzenia realizowane są w różnych miejscowościach dawnej Puszczy Sandomierskiej, a każda z nich prezentuje charakterystyczny dla siebie element tej kultury. W Leżajsku od lat jest nim tradycyjne zabawkarstwo, z którego miasto słynie od pokoleń.

Spotkanie z mistrzami rzemiosła

Jednym z najważniejszych elementów festiwalu były spotkania z lokalnymi twórcami – Janem Dudziakiem, Ryszardem Marcińcem i Jackiem Więcławem. Odwiedzający mogli obserwować proces powstawania drewnianych zabawek, poznać tradycyjne techniki ich wykonywania oraz porozmawiać z osobami, które od lat zajmują się tym wyjątkowym rzemiosłem. Dużym zainteresowaniem cieszyły się także warsztaty rękodzielnicze prowadzone przez Martę Zdeb. Uczestnicy wykonywali hafty inspirowane lasowiackim wzornictwem, rzeźbili drewniane serca i wspólnie tworzyli instalację „Serce z serc”, która stała się symbolem tegorocznego wydarzenia.

Najmłodsi odkrywali świat Lasowiaków

Jednym z najchętniej odwiedzanych miejsc festiwalu była strefa przygotowana z myślą
o najmłodszych uczestnikach. To właśnie tutaj dzieci mogły nie tylko poznać tradycję leżajskiego zabawkarstwa, ale przede wszystkim samodzielnie spróbować swoich sił w działaniach inspirowanych kulturą Lasowiaków. Pracownicy MZL przygotowali szereg warsztatów kreatywnych, podczas których najmłodsi malowali drewniane ptaszki nawiązujące do tradycyjnych leżajskich zabawek, ozdabiali bawełniane torby przy użyciu stempli inspirowanych lasowiackim wzornictwem oraz wykonywali kolorowe korale. Dużym zainteresowaniem cieszył się również „Paszport Małego Lasowiaka”, który zachęcał dzieci do odwiedzania kolejnych stref festiwalu i aktywnego udziału w przygotowanych atrakcjach. Za wykonanie poszczególnych zadań uczestnicy otrzymywali pieczątki, a skompletowanie całego paszportu było nie tylko świetną zabawą, ale także okazją do poznania najważniejszych elementów kultury Lasowiaków w przystępny i angażujący sposób.

Muzyka, taniec i regionalne smaki

Festiwalowi towarzyszyły występy uczniów Państwowej Szkoły Muzycznej w Leżajsku oraz Zespołu Pieśni i Tańca „SAN”, który zaprezentował program oparty na folklorze lasowiackim. Po koncercie artyści zaprosili publiczność do wspólnej nauki podstawowych kroków tradycyjnych tańców, udowadniając, iż dziedzictwo kulturowe najlepiej poznaje się poprzez aktywne uczestnictwo. Nie zabrakło również regionalnych przysmaków przygotowanych przez Koło Gospodyń Wiejskich „Brzozaki” w Brzózie Królewskiej oraz Koło Gospodyń Wiejskich w Chałupkach Dębniańskich.

Kreatywność inspirowana tradycją

Ważnym punktem programu było rozstrzygnięcie konkursu plastycznego „Nowe oblicze tradycji – lasowiacki design”. Konkurs zachęcał dzieci, młodzież i dorosłych do twórczego spojrzenia na motywy charakterystyczne dla kultury Lasowiaków i pokazania ich we współczesnej interpretacji. Laureaci odebrali nagrody podczas festiwalu, a wszyscy uczestnicy otrzymali pamiątkowe dyplomy i upominki.

Tradycja w wielu odsłonach

Festiwal był zwieńczeniem przedsięwzięcia realizowanego pod nazwą „Zabawkarstwo drewniane – rzemiosło z lasowiacką duszą”, którego celem było popularyzowanie tradycji leżajskiego zabawkarstwa. Przez kilka miesięcy muzeum prowadziło działania edukacyjne i warsztatowe, których celem było przypomnienie historii leżajskiego ośrodka zabawkarskiego oraz zachęcenie mieszkańców do odkrywania tego wyjątkowego rzemiosła.

W ramach przedsięwzięcia zorganizowano warsztaty „Mały Zabawkarz”, podczas których dzieci poznawały historię leżajskiego zabawkarstwa i własnoręcznie malowały drewniane ptaszki inspirowane lasowiackimi motywami. Dorośli uczestniczyli natomiast w „Warsztatach z Mistrzem”, prowadzonych przez Jana Dudziaka w Brzózie Stadnickiej. Zajęcia pozwoliły uczestnikom przejść cały proces tworzenia tradycyjnej drewnianej zabawki – od przygotowania drewna, aż po jej manualne wykończenie i zdobienie. – Chcieliśmy, aby uczestnicy nie tylko poznali historię leżajskiego zabawkarstwa, ale mogli jej doświadczyć – spotykając się z twórcami, uczestnicząc w warsztatach czy samodzielnie wykonując tradycyjne zabawki. Dziedzictwo kulturowe najlepiej poznaje się poprzez działanie, dlatego tak dużą wagę przywiązujemy do edukacji i przekazu międzypokoleniowego. Cieszy nas, iż w organizowanych wydarzeniach uczestniczyły całe rodziny – od najmłodszych, po seniorów. To pokazuje, iż kultura Lasowiaków przez cały czas potrafi jednoczyć ludzi – podkreśla Jacek Kwieciński, dyrektor Muzeum Ziemi Leżajskiej.

Wspólnie dla lokalnego dziedzictwa

W festiwalu poza licznie przybyłymi mieszkańcami powiatu uczestniczyli m.in.: Członek Zarządu Powiatu Leżajskiego Wanda Rakszawska-Stopyra, radny Sejmiku Województwa Podkarpackiego Marek Ordyczyński, Wójt Gminy Kuryłówka Agnieszka Wyszyńska, kierownik Oddziału mecenatu kulturalnego i ochrony zabytków, Departamentu Kultury i Ochrony Dziedzictwa Narodowego Urzędu Marszałkowskiego Województwa Podkarpackiego Anna Tworz i Magdalena Fołta z Muzeum Kultury Ludowej w Kolbuszowej, które było koordynatorem festiwalu.

Leżajska odsłona VI Festiwalu Kultury Lasowiackiej po raz kolejny pokazała, iż tradycję najlepiej poznaje się poprzez wspólne doświadczenia – rozmowy z twórcami, udział w warsztatach, muzykę, taniec i możliwość własnoręcznego tworzenia. Liczna frekwencja oraz duże zainteresowanie wydarzeniem potwierdziły, iż działania na rzecz ochrony i popularyzacji dziedzictwa kulturowego są potrzebne, a leżajskie zabawkarstwo wciąż budzi ciekawość i pozostaje ważnym elementem lokalnej tożsamości.

MZL
Fot. Mateusz Nowak

Informację zamieściła: Natalia Nowicka