Lublin ma 804 kamery i system zarządzający 162 skrzyżowaniami. Ile to kosztuje i kto tym steruje?

Zdjęcie: Auta stojące w korkach na ul. Podzamcze

System działa od dekady, ale wciąż niekompletny

System Zarządzania Ruchem Drogowym (SZR) w Lublinie działa od grudnia 2015 roku. Przez dekadę miał objąć wszystkie sygnalizacje świetlne w mieście – tymczasem z 162 skrzyżowań z sygnalizacją w systemie funkcjonuje 128. Pozostałe 34 działają poza nim i są, jak zapewnia miasto, „sukcesywnie analizowane”.

Pięć osób na cały Lublin – i to nie przez całą dobę

Centrum Sterowania Ruchem obsługuje pięć osób – czterech operatorów i kierownik referatu. Pracują w systemie zmianowym w dni robocze w godzinach 6:00–14:00 i 12:00–20:00 oraz w soboty w godz. 9:00–17:00.

Co to oznacza w praktyce? W nocy, w niedziele i święta centrum nie ma obsługi operatorskiej. Miasto nie odpowiedziało wprost, co dzieje się z systemem zarządzającym 162 skrzyżowaniami, 804 kamerami i 100 km światłowodów, gdy nikt za nim nie siedzi. Wiadomo, iż część skrzyżowań nocą przechodzi w tryb pulsującego światła.

Ile to kosztuje? Miasto nie wie – albo nie chce powiedzieć

To jeden z najbardziej wymownych fragmentów odpowiedzi na interpelację. Miasto przyznało wprost, iż nie jest w stanie podać pełnych rocznych kosztów utrzymania systemu. Koszty są „rozproszone między różne jednostki organizacyjne” i ujmowane zbiorczo w ramach szerszych zadań.

Znane są jedynie częściowe dane – koszty po stronie Wydziału Informatyki i Telekomunikacji UML:

RokKoszt IT (zł)Wynagrodzenia (zł)

2020	482 517,70	411 186,70
2021	1 528 925,70	399 876,65
2022	839 633,28	465 825,85
2023	122 757,21	528 336,02
2024	128 251,84	565 849,21
2025	276 098,14	545 714,37

Koszty IT skaczą drastycznie – z ponad 1,5 mln zł w 2021 roku do zaledwie 122 tys. zł w 2023 roku. Miasto tłumaczy to rozbudową infrastruktury w latach wcześniejszych, ale nie wyjaśnia dlaczego wydatki spadły tak gwałtownie.

Pełnych kosztów – obejmujących ZDiTM, serwisy zewnętrzne i infrastrukturę techniczną – miasto nie podało, bo jak wynika z odpowiedzi, po prostu ich nie śledzi w sposób wyodrębniony.

Zobacz również

Co dobrego robi CSR – i ile by kosztowało bez niego

Wśród danych jest też kilka takich, które bronią systemu. Rocznie centrum udostępnia nagrania z monitoringu organom ścigania i sądom w około 1 100 przypadkach. Przeprogramowanie sygnalizacji na jednym skrzyżowaniu kosztowałoby u zewnętrznej firmy ponad 4 000 zł netto, a opracowanie projektu zmiany sterowania – od 7 500 do 10 000 zł netto. CSR wykonuje te zadania samodzielnie, bez dodatkowych kosztów.

Trzy jednostki, rozmyta odpowiedzialność

Za system odpowiadają trzy różne jednostki: ZDiTM utrzymuje infrastrukturę w terenie, Wydział Informatyki zarządza stroną teleinformatyczną, a Referat ds. CSR steruje ruchem na co dzień.

Taki podział ma swoje zalety organizacyjne – miasto przekonuje, iż obniżył koszty. Ale ma też wadę: gdy coś nie działa, trudno wskazać jedną odpowiedzialną osobę. Radna pytała kto formalnie odpowiada za system – odpowiedź wskazuje trzy jednostki jednocześnie.