Freelancing twardnieje, etat przestaje być punktem odniesienia. Nowy raport pokazuje, kto dziś wygrywa na zleceniach

Rynek pracy hamuje, ofert etatowych jest mniej, a mimo to freelancing w Polsce nie pęka. Wręcz przeciwnie: dojrzewa i coraz częściej przypomina uporządkowany model współpracy, a nie „plan B” po etacie. Najnowszy raport „Freelancing w Polsce. Między stabilnością a adaptacją”, przygotowany przez Useme we współpracy z ABR Sesta, pokazuje wyraźny trend: wolni strzelcy coraz częściej stawiają na stałe relacje z klientami, przewidywalność i rozliczanie za efekt, a nie za czas.

Kto dziś pracuje jako freelancer i dla kogo

Z badania wynika, iż wśród freelancerów dominują osoby budujące i obsługujące strony internetowe oraz sklepy online, a także specjaliści od multimediów, czyli fotografii, wideo i animacji. Silną grupę stanowią programiści i osoby z obszaru IT, a kilka mniej liczni są copywriterzy i tłumacze.

Po stronie zleceniodawców najczęściej pojawiały się firmy z marketingu i reklamy, mediów i rozrywki oraz e-commerce. Co istotne, w 2025 roku klienci freelancerów działali głównie na rynku polskim. Niemal połowa ankietowanych nie realizowała zleceń dla podmiotów zagranicznych.

Rynek pozostaje mieszanką doświadczenia i nowej fali specjalistów. Ponad 45 procent respondentów pracuje w obecnej specjalizacji dwa lata lub krócej, prawie 29 procent ma 3–5 lat stażu, a jednocześnie 34 procent to eksperci z doświadczeniem powyżej 5 lat.

Zleceń nie ubyło, a wielu mówi o wzroście zainteresowania

Na tle spowolnienia gospodarczego i słabszej dynamiki rynku etatowego freelancerzy w 2025 roku utrzymali tempo. 38 procent badanych realizowało podobną liczbę zleceń jak rok wcześniej, a 43 procent odnotowało wzrost zainteresowania swoimi usługami.

Najczęstszy rytm pracy to 1–2 zlecenia miesięcznie. Co czwarty freelancer realizował średnio 3–5 projektów w miesiącu. Raport zwraca uwagę na rosnącą koncentrację na większych i dłuższych współpracach, które dają stabilność zamiast nerwowego „łapania” wielu drobnych tematów.

Ile zarabiają wolni strzelcy i dlaczego to nie zawsze „główna pensja”

Największa grupa ankietowanych deklarowała dochody z freelancingu w przedziale 2001–5000 zł miesięcznie. Spory odsetek wskazywał kwoty do 1000 zł oraz 1001–2000 zł. Raport wyjaśnia, iż w wielu przypadkach freelancing jest dodatkiem do etatu, a nie jedynym źródłem utrzymania.

Dochody 5001–10 000 zł osiągało 16 procent badanych, a powyżej 10 000 zł miesięcznie zarabiało 6 procent. 34 procent respondentów wskazało, iż ich dochody pozostały na zbliżonym poziomie rok do roku. Wzrost zadeklarowało około 47 procent, spadek około 19 procent.

Najwyższy potencjał dochodowy dotyczył obszarów IT i programowania oraz analityki i performance marketingu. Tłumaczenia wyróżniały się dużą liczbą zleceń, ale niższą wartością jednostkową. Największy wzrost dochodów częściej deklarowali freelancerzy współpracujący z dużymi firmami i korporacjami.

W raporcie widać też sygnał „instytucjonalizacji” rynku: 85 procent freelancerów otrzymało w 2025 roku wynagrodzenie terminowo. Presja cenowa była odczuwalna, bo 35 procent badanych zauważało częstsze negocjacje stawek, ale nie zawsze kończyły się one realną obniżką.

AI wchodzi do pracy projektowej. Klienci coraz częściej dają wolną rękę

Sztuczna inteligencja mocno zaznacza swoją obecność w pracy freelancerów. Blisko połowa ankietowanych wskazała, iż AI pozwala pracować szybciej i wydajniej, a 37 procent traktowało ją jako wsparcie w zadaniach rutynowych. 27 procent deklarowało, iż dzięki AI było w stanie dostarczać projekty wyższej jakości.

Są też obawy: część osób wskazywała, iż klienci czasem wybierają AI zamiast usług freelancera. Najwięcej entuzjazmu wobec AI raport odnotował wśród specjalistów SEO, analityków, osób od kampanii reklamowych i copywriterów. Bardziej sceptyczni byli projektanci graficzni, UX i UI designerzy oraz tłumacze.

Po stronie klientów dominowała postawa pragmatyczna: 60 procent zleceniodawców nie narzuca preferencji i zostawia freelancerom swobodę w korzystaniu z narzędzi AI, a co piąty klient wręcz zachęca do ich używania.

Rozliczenie za efekt, nie za godzinę. Freelancing coraz bardziej „projektowy”

Jednym z najmocniejszych sygnałów dojrzewania rynku jest przesunięcie w stronę rozliczeń za rezultat. 67 procent badanych rozliczało się w 2025 roku w modelu projektowym zamiast stawki godzinowej. Dla firm oznacza to przewidywalność, a dla freelancerów możliwość lepszej wyceny wiedzy i odpowiedzialności.

Co istotne, wiele osób przez cały czas wybiera rozliczenia, które nie wymagają prowadzenia działalności gospodarczej. Najczęściej wskazywano umowy cywilnoprawne oraz platformy pośredniczące. Raport pokazuje, iż rynek nie pcha się masowo w pełną formalizację, ale szuka rozwiązań pośrednich, które łączą elastyczność z poczuciem bezpieczeństwa.

Co dalej: większość chce zostać na swoim

Pomimo tego, iż część freelancerów odczuwała w 2025 roku presję gospodarczą i ostrożniejsze budżety klientów, dominował kierunek „adaptacja zamiast ucieczki”. 73 procent badanych planuje kontynuować freelancing w 2026 roku, a tylko 12 procent rozważa powrót na etat. Zauważalna jest różnica pokoleniowa: osoby początkujące częściej myślą o zmianie modelu pracy, a doświadczeni częściej o optymalizacji tego, co już działa.

Wniosek z raportu jest czytelny: freelancing w Polsce przestał być rynkiem przejściowym. Dla firm stał się narzędziem elastyczności, a dla specjalistów coraz częściej stabilnym sposobem budowania kariery – opartej na projektach, długofalowych relacjach i rosnącej przewidywalności.

Useme to istniejąca od 2014 roku platforma dla freelancerów oraz zleceniodawców z siedzibą we Wrocławiu. W bazie Useme znajduje się ponad 200 000 freelancerów z takich dziedzin jak IT, grafika, copywriting, marketing, tłumaczenia i inne. Platforma zajmuje się wszystkimi kwestiami prawnymi i podatkowymi po stronie freelancera i zleceniodawcy, a także umożliwia rozliczanie podwykonawców zagranicznych. w tej chwili Useme jest liderem rozliczeń pracy zdalnej w Polsce, Europie Centralnej i Wschodniej.