Zaćmy nie można usunąć dzięki okularów, kropli ani ćwiczeń wzrokowych. Skuteczne leczenie polega na usunięciu zmętniałej naturalnej soczewki i zastąpieniu jej odpowiednio dobraną soczewką wewnątrzgałkową. Zabieg najczęściej wykonuje się metodą fakoemulsyfikacji, wykorzystującą ultradźwięki.
Kiedy można obserwować rozwój zaćmy?
Przy niewielkich zmianach pacjent może jeszcze przez pewien czas funkcjonować bez większych ograniczeń. Lepsze oświetlenie, aktualna korekcja okularowa czy unikanie prowadzenia samochodu po zmroku mogą czasowo ułatwiać wykonywanie codziennych czynności.
Nie oznacza to jednak, iż zaćmę można pozostawić bez kontroli. Regularne badania pozwalają ocenić tempo jej rozwoju i wybrać odpowiedni moment leczenia. Warto także obserwować, czy mimo zastosowania nowych okularów wzrok przez cały czas się pogarsza.
Co świadczy o tym, iż nie warto dłużej czekać?
Najważniejsze znaczenie ma wpływ zaćmy na codzienne życie. Do konsultacji i omówienia możliwości leczenia powinny skłonić między innymi:
-
zamglone lub niewyraźne widzenie,
-
pogorszenie widzenia po zmroku,
-
silne olśnienia wywoływane przez światła,
-
trudności z czytaniem i rozpoznawaniem twarzy,
-
częste zmiany mocy okularów,
-
problemy z prowadzeniem samochodu,
-
pogorszenie samodzielności,
-
trudności z wykonywaniem pracy lub codziennych obowiązków.
Pacjent może stopniowo przyzwyczajać się do słabszego wzroku. Zaczyna używać mocniejszego światła, rezygnuje z jazdy nocą albo prosi bliskich o pomoc. Takie zmiany warto potraktować jako sygnał, iż zaćma ma już realny wpływ na funkcjonowanie.
Czy trzeba czekać, aż zaćma dojrzeje?
Nie ma potrzeby czekania, aż soczewka stanie się całkowicie zmętniała. Termin można ustalić wcześniej, gdy pogorszenie widzenia staje się uciążliwe lub wpływa na bezpieczeństwo pacjenta.
Bardzo zaawansowana zaćma może zwiększać złożoność zabiegu. Na jego przebieg mogą wpływać również podeszły wiek, cukrzyca, jaskra, stosowanie niektórych leków oraz inne choroby oczu. Dlatego nie warto odkładać diagnostyki do momentu, w którym pacjent widzi już bardzo słabo.
Jak choroby współistniejące wpływają na termin?
Przed kwalifikacją należy poinformować lekarza o wszystkich chorobach oczu, schorzeniach ogólnych oraz przyjmowanych lekach. Szczególne znaczenie mogą mieć cukrzyca, jaskra, choroby układu krążenia oraz leczenie przeciwkrzepliwe.
Nie należy samodzielnie odstawiać ani zmieniać dawkowania leków. Decyzję o ewentualnej modyfikacji farmakoterapii podejmuje lekarz po uwzględnieniu stanu zdrowia i planowanego zabiegu.
Podczas badania oceniany jest również stan siatkówki, rogówki i nerwu wzrokowego. o ile poza zaćmą występuje inne schorzenie oka, może ono wpływać na przewidywany efekt leczenia.
Dlaczego wybór soczewki jest ważny?
W czasie zabiegu zmętniała soczewka zostaje zastąpiona sztucznym implantem. Jego parametry dobiera się na podstawie pomiarów oka, występującej wady wzroku, stanu narządu wzroku oraz codziennych potrzeb pacjenta.
Niektóre soczewki mogą dodatkowo korygować astygmatyzm albo ograniczać zależność od okularów na wybranych odległościach. Jednym z dostępnych rozwiązań są soczewki RayOne Galaxy, wykorzystujące niedyfrakcyjną optykę spiralną, zaprojektowaną w celu zapewnienia płynnego zakresu widzenia na różne odległości przy ograniczeniu niepożądanych zjawisk świetlnych.
Nie każda soczewka będzie jednak odpowiednia dla wszystkich pacjenta. Dobór implantu powinien zostać poprzedzony dokładnym badaniem oka oraz rozmową o stylu życia, oczekiwaniach i możliwych efektach leczenia.
Jak wygląda organizacja zabiegu?
Sama procedura trwa zwykle od 15 do 30 minut i najczęściej wykonywana jest w znieczuleniu miejscowym. Pacjent pozostaje jednak w placówce dłużej, ponieważ potrzebny jest czas na przygotowanie, podanie kropli, obserwację pooperacyjną i przekazanie zaleceń.
Po zabiegu można zwykle wrócić do domu tego samego dnia. Konieczna jest pomoc osoby towarzyszącej, ponieważ bezpośrednio po operacji widzenie może być ograniczone i pacjent nie powinien samodzielnie prowadzić samochodu.
Gdzie można skorzystać z leczenia?
Klinika Provisus oferuje operację zaćmy refundowaną przez NFZ. Zakres wsparcia obejmuje diagnostykę, pomoc w formalnościach związanych z refundacją, dobór soczewki, ustalenie terminu, organizację transportu oraz opiekę pooperacyjną.
Termin leczenia powinien być dopasowany do pacjenta
Z zabiegiem można przez pewien czas poczekać, jeżeli zmiany są niewielkie, wzrok pozwala na bezpieczne funkcjonowanie, a pacjent pozostaje pod kontrolą okulisty. Nie warto jednak zwlekać wyłącznie z obawy przed procedurą lub w oczekiwaniu, aż zaćma całkowicie dojrzeje.
Najlepszy moment leczenia zależy od stopnia pogorszenia widzenia, codziennych potrzeb, stanu obu oczu i chorób współistniejących. Konsultacja okulistyczna pozwala ocenić sytuację i odpowiednio zaplanować cały proces.
