Carnaval Sztukmistrzów 2026. Znamy program tegorocznej edycji

Przed nami jedno z najbardziej widowiskowych wydarzeń kulturalnych w Polsce – Carnaval Sztukmistrzów 2026. Tegoroczna edycja odbędzie się w dniach 23-26 lipca, a Lublin ponownie stanie się stolicą sztuki cyrku współczesnego.

– Carnaval Sztukmistrzów od lat udowadnia, iż Lublin jest miastem otwartym na kulturę, kreatywność i odważne artystyczne wizje. Tegoroczne hasło „Run Away With The Circus” doskonale oddaje charakter tego wydarzenia – zachęca, by choć na chwilę oderwać się od obowiązków i dać porwać światu pełnemu spontaniczności i dobrej energii. Jestem przekonany, iż tegoroczna edycja Carnavalu Sztukmistrzów ponownie dostarczy niezapomnianych wrażeń i pozwoli odkryć nasze miasto z zupełnie nowej perspektywy – mówi Krzysztof Żuk, prezydent Lublina.

Tradycyjnie już sztukę nowego cyrku będzie można podziwiać zarówno w przestrzeni miejskiej, jak i na teatralnych scenach. W bogatym programie Carnavalu znalazło się pięć spektakli scenicznych, dziesięć plenerowych, pięć pokazów ulicznych, trzy koncerty oraz liczne wydarzenia towarzyszące. istotną część programu stanowią produkcje polskich artystów i artystek, wyłonione w ramach konkursu Incydent Polski – programu rozwojowego dla rodzimego środowiska nowego cyrku, realizowanego przez Warsztaty Kultury.

Spektakle sceniczne w Centrum Spotkania Kultur

Tegoroczną edycję Carnavalu Sztukmistrzów otworzy spektakl sceniczny „Blanc” Sébastiena Wojdana. W tym solowym performansie artysta odsłania się przed widzami i mierzy się z własnymi lękami, takimi jak hipochondria oraz nieustający strach przed śmiercią. To także obawy przed niespełnieniem, brakiem miłości, odrzuceniem, porzuceniem, byciem śmiesznym czy samotnym odchodzeniem. Przed każdym występem artysta odbywa 10-kilometrowy bieg przez miasto. Dopiero wtedy staje w centrum białej przestrzeni otoczonej wysokimi ścianami.

Kolejna sceniczna propozycja to francusko-szwajcarskie widowisko „Ceramic Circus” Juliana Vogla / Cie. Unlisted. Artysta w swoim solowym pokazie przekracza granice między współczesnym cyrkiem, sztuką wizualną i performansem. Vogel, otoczony tańczącymi na cieniutkich prętach talerzami, tworzy na scenie własny, niepowtarzalny cyrk – świat rządzący się własną logiką, w którym każdy element ma znaczenie, a najmniejszy gest może stać się wydarzeniem. Nieprzewidywalność widowiska sprawia, iż publiczność przestaje pamiętać, czego adekwatnie się spodziewała. Niedzielny pokaz spektaklu będzie dostępny dla osób niewidomych i niedowidzących.

Scena Komedii – nowy moduł Carnavalu

W tym roku klub festiwalowy zlokalizowany będzie na terenie Browaru Perła przy ul. Bernardyńskiej 15. To właśnie tam w tzw. blaszaku Klubu „Radość” zagości po raz pierwszy na Carnavale Scena Komedii, przestrzeń dedykowana współczesnym formom klaunady. Zobaczymy m.in. „Requiem dla Sophie Withman” czyli burleskowy spektakl bez słów stworzony przez urodzoną w Normandii performerkę i klaunkę Clémence Caillouel. Artystka powołała do życia postać Sophie Withman, kobiety kochającej sławę, romans i historie z tragicznym zakończeniem. Spektakl podąża za tą barwną osobowością, która postanawia napisać własną tragedię i noc po nocy ożywia ją na scenie.

Z premierową propozycją powraca na Carnaval Piotr Sikora – wielokrotnie nagradzany polski artysta na międzynarodowych festiwalach komedii. Akcja „Blizzard” rozgrywa się 214 lat po katastrofalnym odwrocie Napoleona z Rosji i opowiada o samotnym żołnierzu, który wciąż przedziera się przez śnieżną zamieć, zagubiony gdzieś pomiędzy rzeczywistością a wyobraźnią, w poszukiwaniu drogi do domu. Widowisko jest niemal całkowicie pozbawione słów i opowiada o samotności, przetrwaniu i absurdalnej determinacji ludzkiego ducha. Oprócz spektakli zarówno Piotr, jak i Clémence poprowadzą otwarte warsztaty klaunady, na które już niedługo ruszą zapisy.

Na Scenie Komedii wystąpi wrocławska kompania Fools on the Hill Orchestra ze spektaklem muzyczno-teatralnym „What Is Love”. Czwórka ekscentrycznych muzyków z humorem i w duchu współczesnej klaunady interpretuje przeboje o miłości zespołów takich jak The Beatles, ABBA czy Queen. Pełen komicznych pomyłek koncert zmienia się w emocjonalną opowieść o ludzkich relacjach i poszukiwaniu miłości.

Spektakle plenerowe na Placu Litewskim

Tradycyjnie już Carnaval Sztukmistrzów obfitować będzie w zjawiskowe spektakle plenerowe. Na Placu Litewskim trafimy m.in. na otwarty pokaz kolektywu La Bande à Tyrex. 9 rowerów, 10 akrobatów i muzyka na żywo. Podczas gdy jedni artyści balansują na kierownicach i wykonują skomplikowane figury akrobatyczne, inni chwytają za puzon, gitarę basową czy instrumenty perkusyjne. Rowerowy balet, który zachwyca i bawi.

Chilijski artysta z Cia. Frutillas Con Crema przedstawi w Lublinie intymny portret samotności i poszukiwania ukrytych znaczeń w codzienności. Bohater spektaklu „Fatiga” zaprasza publiczność do swojego „wędrownego domu” – skrywającego wiele sekretów wózka, w którym nic nie jest takie, jakim się wydaje. Centralnym elementem scenografii jest imponująca kolekcja ponad 6 tysięcy zużytych torebek herbaty, stare buty i dziesiątki innych sentymentalnych, podróżujących razem z bohaterem, bibelotów.

Cirkus Grand Danois zaserwuje z kolei poruszającą, a zarazem buntowniczą opowieść, podważającą wyobrażenia o wolności, bogactwie i marzeniu o dobrym życiu. Poznajemy tu dysfunkcyjną trupę cyrkową żyjącą w nieustannej podróży — z trocinami w płucach, popcornem w kieszeniach i zmęczonym, cyrkowym sercem bijącym dla czegoś większego. Ich domem jest miejsce, w którym wóz zatrzyma się choćby na chwilę, choćby jeżeli będzie to przydrożny rów. W głębi duszy niezmiennie marzą jednak o prawdziwym namiocie cyrkowym, światowym tournée, brawach i uznaniu publiczności.

Jak co roku, Carnaval odwiedzą też „Przyjaciele Sztukmistrza” z feerią popisów i talentów uczestników festiwalu „Śladami Singera” organizowanego przez Ośrodek Brama Grodzka – Teatr NN, którzy w czwartek zakończą swoją trasę w Lublinie.

Widowiskowe podniebne akrobacje na Placu Po Farze

Plac Po Farze będzie natomiast miejscem akcji m.in. spektaklu „CurtainCall” niemieckiej grupy Circus unARTiq. Widzów czeka podniebny, baśniowy teatr przepełniony oszałamiającymi akrobacjami i poetyckimi obrazami. Lisa Rinne i Andreas Bartl od lat ożywiają miejskie place, parki i bulwary, przekształcając je w scenę pod gołym niebem. Centralnym elementem ich spektaklu jest ogromna kurtyna, która stale zmienia swoje znaczenie i funkcję. To, co na co dzień wydaje się zwyczajne i dobrze znane, na 30 minut staje się częścią teatralnej opowieści.

Zupełnie inne show – pełne trzepakowych ewolucji – przygotowały Karolina Banaś i Sabina Drąg w pokazie „Ciotki”. Artystki zapewniają: „Po tym co zobaczycie już żaden trzepak nie będzie Wam obojętny! Ciotki zabiorą Was w melancholijną podróż na szare blokowiska, zaproszą na betonowy plac zabaw bacznie obserwowany przez wyglądające z okna czujne sąsiadki.”

Scena Cyrku w Browarze Perła

Nietypową oprawę będzie też miał spektakl „Happy Hour” ALE Circus Dance Company. Bohaterowie zapraszają publiczność do restauracji, w której codzienne przedmioty zyskują zupełnie nowe zastosowanie. Blat stołu staje się sceną dla widowiskowej żonglerki, a krzesła zamieniają się w akrobatyczne rekwizyty. To lekka rozrywka z klasą, w której wieczorny gwar staje się pretekstem do fenomenalnego pokazu.

Kolejną propozycją sceny cyrkowej na zielonych terenach Browaru Perła będzie plenerowa odsłona twórczości Sébastiena Wojdana. Spektakl „Désordre” jest zbiorem doświadczeń i swoistą retrospektywą wcześniejszych przedstawień artysty, pełnej ruchu, kontrolowanego chaosu i manipulacji przedmiotami.

Innym rezydentem Klubu „Radość” będzie Henryk Zbir – charyzmatyczny magik, który w obliczu twardej rzeczywistości artysty cyrkowego postanawia zboczyć z legalnej ścieżki. To bohater spektaklu „Out of the Law” w wykonaniu DomiCirco. Wykorzystując swoje umiejętności iluzjonistyczne, zarabia na życie sprytem, kombinowaniem i wprowadzaniem widzów w błąd. Wszystko to oczywiście w imię dobrej zabawy. Warto przygotować się na komediowe, interaktywne widowisko, w którym iluzja spotyka komedię, a elegancki „przekręt” staje się formą sztuki.

Spektakle uliczne – kto tym razem zdobędzie nagrodę publiczności?

Wśród stałych elementów Carnavalu nie zabraknie programu ulicznego i występów buskerskich – artystów prezentujących swoje umiejętności w zamian za datki do kapelusza. Będzie to już 6. edycja Konkursu Buskerskiego, w którym publiczność przyzna nagrodę i statuetkę zwycięzcy.

Spontaniczne reakcje i aktywny udział publiczności są równie ważne jak sam pokaz. Takich emocji z pewnością dostarczy w tym roku Javier „Chiquito” Casali – połowa duetu Gato Blanco Gato Negro, który zwyciężył w ubiegłorocznym konkursie. Tym razem Argentyńczyk spróbuje zachwycić publiczność pantomimą, klaunadą i improwizacją. Brytyjscy komicy Rudkin&Hicks zaserwują komedię pomyłek, łączącą slapstickowy humor, ekscentryczny taniec i subtelną klaunadę.

Oprócz typowych pokazów buskerskich na ulicy zobaczymy też bardziej eksperymentalne artystycznie formy, takie jak interaktywne przedstawienie w formule walking act w wykonaniu francuskiego trio Fatal Cirque, czy chodzenie po linie klaunki Mireyi Guzmán. Tajemnicza meksykanka zabierze publiczność do magicznego świata, w którym istotną rolę odgrywa wymyślony koń. Wystąpi również duet Blow Up Crew, którego interaktywny spektakl taneczny „The Clay Artists” inspirowany jest andyjskim świętem Pachamamy (Matki Ziemi), obchodzonym tradycyjnie 1 sierpnia. Przedstawienie jest formą rytualnego dziękczynienia – wyrazem miłości, szacunku i dobrej energii, symbolicznym darem z kwiatów i owoców ziemi.

Sceną dla artystów ulicznych będą place: Litewski, Łokietka, Krąpca, za Trybunałem oraz róg ul. Krakowskie Przedmieście i Kapucyńska. Wszyscy występują po dwa razy dziennie w różnych lokalizacjach. Spotkanie z oryginalnymi występami ulicznymi będzie doskonałą okazją, by oderwać się od codzienności i doświadczyć żywej sztuki w przestrzeni publicznej.

Urban Highline Festival – najlepsi highlinerzy w Lublinie

Podniebną scenę na Starym Mieście stworzą z kolei highlinerzy. Urban Highline Festival towarzyszy Carnavalowi już po raz osiemnasty, gromadząc najlepsze osoby w dziedzinie slackline i highline z całego świata. Przez lata Lublin odwiedzili uczestnicy i uczestniczki z 56 państw i 6 kontynentów — od USA, Argentyny i Australii, po Tajwan i Maroko.

Urban Highline Festival to nie tylko taśmy wiszące nad ulicami Starego Miasta. To również warsztaty, spotkania i eksploracja miasta z perspektywy niedostępnej na co dzień. Wszystkie instalacje highline’owe powstają dzięki pracy profesjonalnej ekipy riggerskiej i alpinistycznej, co od lat stanowi znak rozpoznawczy festiwalu i gwarancję bezpieczeństwa.

Tegoroczna edycja przyniesie wyjątkowe wydarzenie: Urban Airline Cup — pierwsze na świecie otwarte zawody trickline nad specjalną siatką asekuracyjną. To przełomowy format, który pozwala zawodnikom i zawodniczkom wykonywać najbardziej spektakularne triki bez ryzyka upadku na twarde podłoże. Swój udział potwierdzili już czołowi tricklinerzy, co zapowiada widowisko na najwyższym światowym poziomie.

Wydarzenia towarzyszące – animacje, warsztaty, muzyka i zabawa

Na Placu Litewskim powstanie miasteczko animacji cyrkowych dla dzieci przygotowane przez Frikart. Najmłodsi spróbują swoich sił w chodzeniu po taśmie podczas otwartych warsztatów slackline prowadzonych przez instruktorów UHF.

W Klubie „Radość” w Browarze Perła (Strefa Chill-Out) na uczestników i uczestniczki będą czekać: Wake-Up Carnaval, otwarte warsztaty klaunady, Ping Pong Party, Combat Fight Night oraz strefa foodtrucków. Z kolei w sali widowiskowej Warsztatów Kultury odbędą się pokazy filmowe: Circus&Film – prezentacja filmów krótkometrażowych – oraz pokaz filmów konkursowych UHF.

Wieczorami w klubie festiwalowym odbywać się będą koncerty i imprezy DJ-skie. Wystąpią m.in. postpunkowy Chair, futurefolkowy Turfu oraz artyści z La Bande à Tyrex w funkowej odsłonie. Po każdym koncercie zaplanowano imprezę z muzyką graną przez dj-ów. Będą to: sto koni zwierząt, Maître Mim’s, ALV, cabrón oraz Eclectico Nomadico.

Szczegółowy program na stronie www.carnavallublin.eu.

Źródło: Warsztaty Kultury w Lublinie